رله استارت ایروکس کجاست
اسکوترهای طرحیاماها ایروکس (NVX) به دلیل ظاهر جذاب، چابکی و استقبال بینظیر در بازار ایران، به یکی از محبوبترین موتورسیکلتها تبدیل شدهاند. با این حال، مانند هر وسیله نقلیه دیگری، ممکن است روزی با مشکلاتی در سیستم استارت مواجه شوید.
وقتی دکمه استارت را فشار میدهید و با سکوت مطلق یا فقط یک صدای «تک» مواجه میشوید، اولین قطعهای که باید به آن شک کنید، رله استارت (Starter Relay) است. اما آیا میدانید رله استارت ایروکس کجاست؟
در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به طور کامل محل دقیق قرارگیری رله استارت ایروکس، نحوه تست، عیبیابی و تعویض آن را به زبان ساده اما کاربردی بررسی کنیم. پس تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
رله استارت چیست و چه وظیفهای دارد؟
پیش از اینکه سراغ پیدا کردن محل رله استارت برویم، بهتر است بدانیم این قطعه کوچک چه کاری انجام میدهد.
باتری موتورسیکلت ولتاژ ۱۲ ولت را تامین میکند، اما جریانی که برای چرخاندن موتور استارت (موتور سنگین استارت) نیاز است، بسیار بالاست. اگر کلید استارت مستقیماً به استارت وصل میشد، سیمکشی و دکمه استارت در اثر عبور جریان بالا ذوب میشدند.
اینجاست که رله استارت وارد عمل میشود. رله مانند یک کلید الکترونیکی واسطه عمل میکند؛ با فشار دادن دکمه استارت، جریان ضعیفی به رله میرسد، رله مغناطیسی شده و مسیر جریان قوی باتری را مستقیماً به سمت موتور استارت باز میکند.
رله استارت ایروکس کجاست؟ (پاسخ اصلی)
اگر قابهای موتورسیکلت ایروکس را باز کرده باشید، احتمالاً سردرگم شدهاید که این قطعه دقیقاً کجا پنهان شده است.
در موتورسیکلتهای ایروکس (چه مدلهای ۱۵۵ سیسی تایوانی و چه مونتاژهای ایرانی)، رله استارت در زیر پلاستیکهای بخش جلو و عمدتاً در قسمت زیرین زین و نزدیک به باتری قرار دارد.
برای دسترسی دقیق به رله استارت ایروکس، مراحل زیر را دنبال کنید:
- باز کردن زین: کلید را بچرخانید و زین موتور را بالا بزنید.
- برداشتن محفظه زیر زین (جعبه زیر پدال): با باز کردن چند پیچ چهارسو یا آلن که جعبه زیر زین را به شاسی متصل کردهاند، این محفظه پلاستیکی را به طور کامل خارج کنید.
- محل قرارگیری باتری: پس از برداشتن محفظه، باتری موتور را خواهید دید که در قسمت جلوتر یا زیرین قرار دارد.
- پیدا کردن رله: از قطب مثبت باتری، یک سیم ضخیم مستقیماً به سمت یک قطعه مکعبی شکل کوچک (معمولاً مشکی رنگ که یک فیوز هم روی آن سوار است) میرود. این قطعه همان رله استارت است.
نکته مهم: در برخی مدلهای ایروکس، ممکن است رله استارت در سمت راست یا چپ بدنه، در زیر قابهای جانبی جلو (نزدیک به تخته پایی) نصب شده باشد. اما در ۹۰ درصد مدلهای رایج در ایران، رله دقیقا در محفظه زیر زین، چسبیده به مجموعه باتری و فیوز اصلی قرار دارد.
علائم خرابی رله استارت ایروکس
چگونه بفهمیم رله استارت ایروکس خراب شده است یا مشکل از باتری و خود استارت است؟ نشانههای زیر به شما کمک میکنند:
- صدای «تکتک» (Clicking Sound): وقتی دکمه استارت را میزنید، صدای تقتق از زیر زین به گوش میرسد اما موتور استارت نمیزند. این صدا نشان میدهد که فرمان استارت به رله میرسد، بوبین رله عمل میکند اما نمیتواند جریان قوی را به موتور استارت منتقل کند (کنتاکتهای داخلی رله سوختهاند).
- سکوت مطلق: دکمه استارت را میفشارید و هیچ صدایی شنیده نمیشود (البته این حالت میتواند مربوط به خرابی خود کلید استارت، فیوز یا ضعیف بودن باتری نیز باشد).
- سوختن مداوم فیوز: اگر با زدن استارت، فیوز اصلی موتور میسوزد، احتمال اتصالی در رله استارت وجود دارد.
چگونه رله استارت را تست کنیم؟
قبل از خرید یک رله جدید، بهتر است از خرابی آن مطمئن شوید. برای این کار به یک مولتیمتر یا یک تکه سیم نیاز دارید:
- تست با سیم (بypass): دو سر پینهای ضخیم رله استارت (پیچهایی که سیم باتری و سیم استارت به آنها متصل است) را به صورت لحظهای با یک پیچگوشتی ضخیم یا تکه سیم به هم اتصال کوتاه (Short) کنید. اگر موتور استارت چرخید و روشن شد، یعنی رله استارت خراب است و جریان را عبور نمیدهد. (احتیاط کنید جرقه کوچک ایجاد میشود).
- تست بوبین: با مولتیمتر میتوانید بررسی کنید که آیا با زدن دکمه استارت، برق ۱۲ ولت به سیمهای نازک فرمان رله میرسد یا خیر.
آموزش تعویض رله استارت ایروکس
اگر متوجه شدید رله استارت سوخته است، تعویض آن بسیار ساده است و نیازی به بردن موتور به تعمیرگاه ندارید. با داشتن یک آچار بکس یا پیچگوشتی میتوانید خودتان آن را تعویض کنید:
- ایمنی اول است: حتماً سوئیچ موتور را ببندید. برای جلوگیری از جرقه زدن، بهتر است کابل منفی باتری را جدا کنید.
- باز کردن قابها: طبق روشی که در بخش «رله استارت ایروکس کجاست» گفته شد، محفظه زیر زین را باز کنید تا رله کاملاً در دسترس باشد.
- جدا کردن کابلها: مهرههای روی رله که کابل باتری و کابل موتور استارت را نگه داشتهاند با آچار مناسب باز کنید.
- خارج کردن سوکت فرمان: سوکت کوچک سیمکشی (معمولاً دارای دو سیم نازک) را با فشار دادن خار آن از رله جدا کنید.
- نصب رله جدید: رله استارت جدید و باکیفیت (ترجیحاً نمونه اصلی یا شرکتی تایوانی/اندونزیایی) را دقیقاً جایگزین قبلی کنید. کابلها را محکم ببندید تا در اثر لرزش موتور شل نشوند.
- تست نهایی: کابل باتری را وصل کنید، سوئیچ را باز کنید و دکمه استارت را فشار دهید. موتور باید به راحتی روشن شود.
نکات طلایی برای افزایش طول عمر استارت و رله ایروکس
- باتری سالم: باتری ضعیف فشار مضاعفی به رله و موتور استارت میآورد و باعث چسبیدن کنتاکتهای رله میشود. همیشه از سلامت باتری ایروکس خود مطمئن باشید.
- شستشوی موتور: هنگام کارواش گرفتن، از پاشیدن مستقیم فشار آب قوی به سمت محفظه باتری و برقی موتورسیکلت خودداری کنید تا رطوبت وارد رله نشود.
- استارت نزدن طولانی: در روزهای سرد زمستان، بیش از ۵ الی ۷ ثانیه مداوم استارت نزنید تا رله و استارت داغ نکنند.
نتیجهگیری
در این مقاله بررسی کردیم که رله استارت ایروکس کجاست و چگونه میتوانیم با پیدا کردن این قطعه در محفظه زیر زین، مشکلات مربوط به استارت نخوردن اسکوتر خود را عیبیابی کنیم. رله استارت قطعهای کوچک اما حیاتی است که خرابی آن میتواند شما را در خیابان معطل کند. با داشتن اطلاعات کافی، به راحتی میتوانید این قطعه را تست و در صورت نیاز تعویض کنید.
اگر در زمینه برقکشی یا سیستم استارت ایروکس سوالی دارید، در بخش نظرات با ما در میان بگذارید تا کارشناسان ما پاسخگوی شما باشند.