روش جا زدن و تعویض تسمه کولر و دینام خودروی کوییک +عکس
خودروی کوییک به دلیل ابعاد مناسب برای شهر، مصرف سوخت اقتصادی و استهلاک نسبتاً پایین، یکی از محبوب‌ترین خودروهای تولید داخل در بازار ایران است. درست مانند سایر خودروهای خانواده تیبا و ساینا، سیستم انتقال قدرت جانبی موتور کوییک توسط تسمه‌هایی به نام‌های تسمه دینام و تسمه کمپرسور کولر مدیریت می‌شود.
پاره شدن یا شل شدن این تسمه‌ها می‌تواند شما را در گرمای تابستان بی‌کولر بگذارد یا با خالی شدن باطری و روشن شدن چراغ استوپ، سفرتان را نیمه‌کاره رها کند. در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به زبان ساده اما کاملاً کاربردی، آموزش قدم‌به‌قدم تعویض و تنظیم تسمه کولر و دینام کوییک را به شما آموزش دهیم. با ما همراه باشید.
وظیفه تسمه دینام و تسمه کولر در کوییک چیست؟
پیش از اینکه سراغ آچار و انبردست برویم، بیایید شناخت درستی از این قطعات داشته باشیم:
- تسمه دینام (تسمه پروانه یا تسمه هرزگرد/موتور): این تسمه نیروی چرخش میل‌لنگ را به دینام (برای شارژ باتری)، واترپمپ (برای گردش آب و خنک کردن موتور) و در برخی مدل‌ها به فرمان هیدرولیک منتقل می‌کند. پاره شدن این تسمه مساویست با جوش آوردن خودرو و خالی شدن باتری.
- تسمه کولر: این تسمه به طور اختصاصی وظیفه انتقال نیرو به کمپرسور کولر را بر عهده دارد تا سیستم تهویه مطبوع خودرو کار کند.
چه زمانی باید برای تعویض تسمه کوییک اقدام کنیم؟ (علائم خرابی)
تشخیص زمان تعویض تسمه کار چندان سختی نیست. اگر با موارد زیر مواجه شدید، حتماً تسمه‌ها را بررسی کنید:
- صدای جیغ یا سوت کشیدن: به خصوص هنگام روشن کردن کولر یا در زمان استارت زدن در هوای سرد.
- ترک خوردگی یا ریش‌ریش شدن: با باز کردن کاپوت و نگاه کردن به تسمه، اگر ترک‌های ریز یا بریدگی در لبه‌ها دیدید.
- سفت شدن فرمان (در مدل‌های هیدرولیک) یا داغ کردن موتور: نشان دهنده بریدن تسمه دینام است.
- کار نکردن کولر: اگر باد کولر گرم است، ممکن است تسمه کولر پاره شده یا شل باشد.
- کارکرد کیلومتر: معمولاً پیشنهاد می‌شود تسمه‌ها هر ۵۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر تعویض شوند.
ابزارهای مورد نیاز برای تعویض تسمه کوییک
برای انجام این کار در خانه یا کنار جاده، به ابزار خاصی نیاز ندارید. داشتن تجهیزات زیر کافی است:
- آچار تخت یا بکس (معمولاً سایز ۱۰، ۱۲، ۱۳ و ۱۴)
- آچار آلن یا پیچ‌گوشتی دو سو (برای اهرم کردن)
- دستکش کار و یک عدد چراغ قوه
- تسمه جدید استاندارد و متناسب با کوییک (حتماً از برندهای معتبر با هولگرام استاندارد استفاده کنید)
مرحله اول: تعویض و تنظیم تسمه دینام کوییک
برای دسترسی به تسمه دینام، ابتدا خودرو را در زمین صاف پارک کنید، ترمز دستی را بکشید و کاپوت را بالا بزنید. موتور باید کاملاً سرد باشد تا نسوزید!
گام ۱: شل کردن پیچ‌های نگهدارنده دینام
دینام کوییک روی یک پایه متحرک نصب شده است که با جابجا شدن آن، تسمه سفت یا شل می‌شود.
- پیچ‌های قفل‌کننده دینام (پیچ‌های روی براکت و پیچ محور پایینی دینام) را با آچار مناسب کمی شل کنید تا دینام قابلیت حرکت داشته باشد.
- پیچ تنظیم (ریگلاژ) که معمولاً به صورت عمودی یا افقی قرار دارد را بپیچانید تا دینام به سمت موتور حرکت کند و تسمه شل شود.
گام ۲: بیرون آوردن تسمه کهنه
پس از اینکه دینام کاملاً به سمت داخل (موتور) متمایل شد، تسمه کهنه به راحتی از روی پولی‌ها (فولی‌ها) خارج می‌شود. آن را بیرون بکشید و مسیر شیارها را بررسی کنید که جرم نگرفته باشند.
گام ۳: انداختن تسمه جدید دینام
- تسمه جدید را ابتدا دور پولی میل‌لنگ (پایین) بیندازید و سپس دور پولی واترپمپ و دینام هدایت کنید.
- مطمئن شوید که شیارهای تسمه دقیقاً درون شیارهای پولی‌ها قرار گرفته باشند (تسمه نباید روی لبه‌ها سوار شود).
گام ۴: ریگلاژ و سفت کردن تسمه دینام
این مرحله بسیار مهم است؛ تسمه نباید خیلی سفت باشد (به بلبرینگ‌های دینام و واترپمپ فشار می‌آورد) و نباید خیلی شل باشد (جیغ می‌کشد و شارژ نمی‌کند).
- با یک دست دینام را به سمت بیرون بکشید تا تسمه کشیده شود و با دست دیگر پیچ تنظیم را سفت کنید.
- تست استاندارد: وسط طول آزاد تسمه را با انگشت شست فشار دهید. تسمه باید حدود ۱ الی ۱.۵ سانتی‌متر بازی (خمش) داشته باشد.
- در نهایت تمام پیچ‌های دینام را محکم سفت کنید تا در اثر لرزش موتور شل نشوند.
مرحله دوم: تعویض و جا زدن تسمه کولر کوییک
تسمه کولر کوییک جلوتر از تسمه دینام قرار دارد و برای تعویض آن معمولاً باید ابتدا تسمه دینام را باز کنید (چون تسمه کولر پشت تسمه دینام قرار می‌گیرد یا مسیر آن را مسدود می‌کند).
گام ۱: شل کردن هرزگرد یا کمپرسور کولر
- کمپرسور کولر کوییک نیز دارای پیچ‌های ریگلاژ است (و در برخی مدل‌ها دارای یک پولی هرزگرد جداگانه برای تنظیم است).
- پیچ‌های قفل‌کننده کمپرسور یا هرزگرد کولر را شل کنید تا تسمه از حالت کشش خارج شود.
گام ۲: خارج کردن تسمه کهنه کولر
تسمه قدیمی را از روی پولی کمپرسور و پولی میل‌لنگ خارج کنید.
گام ۳: جا زدن تسمه جدید کولر
- تسمه جدید را روی پولی میل‌لنگ و سپس روی پولی کمپرسور کولر قرار دهید.
- دقت کنید که تسمه کاملاً در شیارهای خود قرار گرفته باشد.
گام ۴: تنظیم میزان سفتی (تنش) تسمه کولر
- با استفاده از ابزار مناسب (یا اهرم کردن ملایم با پیچ‌گوشتی)، کمپرسور یا هرزگرد را به سمت بیرون فشار دهید تا تسمه کشیده شود.
- میزان سفتی تسمه کولر را نیز مانند تسمه دینام تنظیم کنید (حدود یک سانتی‌متر بازی).
- پیچ‌های تنظیم را سفت کنید.
نکات طلایی و ایمنی که باید بدانید!
- چک کردن نهایی (آزمایشی): پس از بستن هر دو تسمه، با دست میل‌لنگ را بچرخانید (یا با آچار سر میل‌لنگ) تا مطمئن شوید تسمه‌ها تاب ندارند، از روی پولی بیرون نمی‌زنند و گیر کردن وجود ندارد. سپس خودرو را روشن کنید و اجازه دهید چند دقیقه درجا کار کند. به صداها گوش دهید.
- عادت تسمه نو: تسمه‌های نو ممکن است پس از چند روز کار کردن کمی جا باز کنند (شل شوند). بهتر است پس از ۵۰۰ کیلومتر اول، دوباره میزان سفتی آن‌ها را بررسی کنید.
- عدم استفاده از اهرم‌های تیز: هنگام جا زدن تسمه، از پیچ‌گوشتی‌های بسیار تیز که ممکن است به لاستیک تسمه آسیب بزنند یا پولی‌ها را بشکنند، استفاده نکنید.
- کیفیت قطعه: تسمه بی‌کیفیت ممکن است در آزادراه و با سرعت بالا پاره شود و فاجعه به بار بیاورد. همیشه از برندهای معتبر (مثل دانگیل، رغبت، یا برندهای ایساکویی و سایپا یدک اصلی) خرید کنید.
جمع‌بندی
تعویض و جا زدن تسمه کولر و دینام کوییک کار چندان پیچیده‌ای نیست و با داشتن ابزار اولیه و کمی حوصله، در کمتر از ۳۰ دقیقه در پارکینگ خانه قابل انجام است. با این حال، اگر احساس می‌کنید مهارت کافی ندارید یا پیچ‌های ریگلاژ به دلیل زنگ‌زدگی سفت شده‌اند، بهتر است کار را به یک مکانیک مجرب بسپارید تا به رزوه قطعات آسیبی وارد نشود.
فراموش نکنید که بررسی دوره‌ای تسمه‌ها می‌تواند شما را از خرابی‌های پرهزینه در راه ماندگی نجات دهد. اگر در این زمینه سؤالی دارید یا تجربه‌ای از تعویض تسمه کوییک دارید، حتماً در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید!