سنسور سرعت چرخ چیست؟
سنسور سرعت چرخ (که عموماً با نام سنسور ABS یا Wheel Speed Sensor شناخته می‌شود) قطعه‌ای الکترونیکی است که سرعت چرخش لحظه‌ای هر یک از چرخ‌های خودرو را به صورت جداگانه اندازه‌گیری کرده و این اطلاعات را به کامپیوتر خودرو (ECU یا یونیت ABS) ارسال می‌کند.
در ادامه با وظایف، نحوه عملکرد و نشانه‌های خرابی این سنسور آشنا می‌شوید:
۱. وظایف اصلی سنسور سرعت چرخ
-
پشتیبانی از سیستم ترمز ضدقفل (ABS): اصلی‌ترین وظیفه این سنسور است. هنگام ترمزگیری شدید، یونیت ABS با کمک داده‌های این سنسور متوجه می‌شود که کدام چرخ در آستانه قفل شدن و سر خوردن است، سپس فشار روغن آن چرخ را تنظیم می‌کند تا کنترل فرمان حفظ شود.
-
کمک به سیستم‌های پایداری و کشش: سیستم‌هایی نظیر کنترل پایداری الکترونیکی (ESP / ESC) و سیستم کنترل لغزش (TCS) برای جلوگیری از انحراف خودرو در سر پیچ‌ها یا مسیرهای لغزنده، به‌شدت به داده‌های این سنسور وابسته‌اند.
-
محاسبه سرعت خودرو و کیلومترشمار: در بسیاری از خودروهای مدرن، اطلاعات سرعت واقعی خودرو و مسافت طی‌شده از طریق میانگین سرعت چرخ‌ها توسط این سنسورها محاسبه و روی پشت کیلومتر نمایش داده می‌شود.
۲. نحوه عملکرد سنسور
سنسورهای سرعت چرخ در نزدیکی توپی چرخ و روبروی یک رینگ دندانه‌دار یا حلقه مغناطیسی (که همراه با چرخش چرخ می‌چرخد) نصب می‌شوند. به طور کلی به دو دسته تقسیم می‌شوند:
-
سنسورهای غیرفعال (القایی): با عبور دندانه‌های فلزی از مقابل سنسور، میدان مغناطیسی تغییر کرده و یک ولتاژ متناوب (AC) تولید می‌کند که فرکانس آن با سرعت چرخ رابطه مستقیم دارد.
-
سنسورهای فعال (اثر هال): نیاز به برق ورودی دارند و با کمک یک حلقه مغناطیسی روی بلبرینگ، سیگنال‌های دیجیتال (موج مربعی) دقی تری حتی در سرعت‌های بسیار پایین تولید می‌کنند.
۳. مهم‌ترین نشانه‌های خرابی سنسور سرعت چرخ
-
روشن شدن چراغ ABS یا کنترل پایداری: شایع‌ترین نشانه است که با ثبت کد خطا در یونیت خودرو همراه می‌شود.
-
از کار افتادن سیستم ABS: در صورت خرابی سنسور، سیستم ABS برای جلوگیری از خطاهای بیشتر غیرفعال می‌شود (هرچند ترمز معمولی خودرو همچنان کار می‌کند اما ایمنی آن در جاده‌های لغزنده کاهش می‌یابد).
-
عملکرد نادرست یا لرزش پدال ترمز: گاهی اوقات خطای سنسور باعث می‌شود سیستم ABS به اشتباه در سرعت‌های پایین یا ترمزگیری‌های عادی فعال شده و زیر پا لرزش ایجاد کند.
-
اختلال در کروز کنترل یا سیستم‌های کمکی: از آنجایی که این سیستم‌ها به اطلاعات دقیق سرعت چرخ نیاز دارند، با خرابی سنسور از کار می‌افتند.
عوامل خرابی سنسور
نشستن براده‌های فلزی دیسک و لنت روی سر سنسور، نفوذ گل‌ولای و آب‌خوردگی، پاره شدن سیم‌کشی به دلیل دست‌انداز، یا خرابی بلبرینگ چرخ (در مدل‌های دارای انکودر مغناطیسی) از رایج‌ترین دلایل از کار افتادن این قطعه هستند.