سه سنسور اساسی خودرو ، موقعیت ، وظیغه و عیب یابی آنها

۱. سنسور دور موتور (Crankshaft Position Sensor – CKP)

• وظیفه: تشخیص سرعت چرخش میل‌لنگ، تعیین موقعیت پیستون‌ها (نقطه مرگ بالا یا TDC) و ارسال سیگنال حیاتی به ایسیو برای زمان‌بندی دقیق جرقه‌زنی شمع‌ها و پاشش سوخت توسط انژکتورها.
• موقعیت: معمولاً روی بلوک موتور و در نزدیکی فلایویل (چرخ لنگر) یا پولی سر میل‌لنگ نصب می‌شود.
• نشانه‌های خرابی و عیب‌یابی:
  • روشن نشدن خودرو: موتور استارت می‌خورد و می‌چرخد، اما چون ایسیو زمان جرقه را نمی‌فهمد، ماشین روشن نمی‌شود.
  • خاموش شدن ناگهانی: ماشین در حال حرکت یا پشت چراغ قرمز ناگهان خاموش می‌شود.
  • از کار افتادن دورسنج (تاکومتر): عقربه دور موتور در پشت آمپر هنگام استارت زدن هیچ تکانی نمی‌خورد.

۲. سنسور اکسیژن (Oxygen Sensor / O2 Sensor)

• وظیفه: اندازه‌گیری میزان اکسیژن نسوخته در گازهای خروجی اگزوز. این سنسور به ایسیو گزارش می‌دهد که آیا ترکیب سوخت و هوا «غنی» است (بنزین زیاد) یا «رقیق» (هوای زیاد)، تا ایسیو لحظه‌به‌لحظه نسبت آن‌ها را اصلاح کند.
• موقعیت: روی لوله مانیفولد دود (اگزوز)، دقیقاً قبل و بعد از کاتالیست نصب می‌شود.
• نشانه‌های خرابی و عیب‌یابی:
  • افزایش شدید مصرف سوخت: چون ایسیو دیگر اطلاعات دقیقی از احتراق ندارد، سوخت بیشتری پاشش می‌کند.
  • روشن شدن چراغ چک همراه با خطای سیستم سوخت‌رسانی.
  • افت شتاب، ریپ زدن و بوی تند اگزوز (به دلیل احتراق ناقص).
  • مردود شدن در تست معاینه فنی به دلیل بالا بودن میزان آلایندگی.

۳. سنسور موقعیت دریچه گاز (Throttle Position Sensor – TPS)

• وظیفه: تشخیص میزان باز و بسته بودن دریچه گاز (زاویه پدال گاز) و ارسال این اطلاعات به ایسیو تا بداند راننده چقدر به ماشین فشار می‌آورد و به چه مقدار سوخت نیاز دارد.
• موقعیت: روی بدنه دریچه گاز (Throttle Body) و متصل به محور دریچه گاز (در کنار استپر موتور) قرار دارد.
• نشانه‌های خرابی و عیب‌یابی:
  • کپ کردن و تاخیر در شتاب‌گیری: وقتی پدال گاز را فشار می‌دهید، ماشین با تاخیر واکنش نشان می‌دهد یا اصطلاحاً «کپ» می‌کند.
  • گاز خوردن نامنظم یا هرزگردی: ماشین در حالت درجا ناگهان گاز می‌خورد یا دور موتور بالا می‌ماند.
  • خاموش شدن هنگام برداشتن پا از روی گاز: به محض کلاچ گرفتن و برداشتن پا از روی پدال گاز، خودرو خاموش می‌شود.

نکته تشخیصی: تمامی این سنسورها به راحتی از طریق دستگاه دیاگ در تعمیرگاه قابل تست هستند و در صورت خرابی، کد خطای مشخصی را در حافظه ایسیو ثبت می‌کنند.