سوزوکی ویتارا چند دنده است
بسیاری از علاقهمندان به خودروهای شاسیبلند در ایران، سوزوکی گرند ویتارا را به عنوان یکی از جانسختترین، محبوبترین و کاربردیترین خودروهای دو دیفرانسیل بازار میشناسند. این ژاپنی خوشنام که سالها توسط ایرانخودرو مونتاژ میشد و امروزه نسخههای جدیدتر آن به صورت وارداتی در حال ورود به بازار هستند، همواره یک سوال مهم را در ذهن خریداران ایجاد میکند: «سوزوکی ویتارا چند دنده است؟»
پاسخ به این سوال به سادگیِ گفتن یک عدد نیست؛ چرا که سوزوکی ویتارا در نسلهای مختلف، با حجم موتورهای متفاوت (۲۰۰۰ و ۲۴۰۰ سیسی در ایران) و در دو نوع دنده دستی و اتوماتیک عرضه شده است. علاوه بر این، نسخههای جدید و وارداتی ویتارا نیز سیستمهای انتقال قدرت کاملاً متفاوتی دارند.
در این مقاله جامع از سری مقالات تخصصی خودرو، قصد داریم به طور کامل و با جزئیات فنی دقیق بررسی کنیم که انواع مدلهای سوزوکی ویتارا در بازار ایران و جهان چند دنده هستند، چه نوع گیربکسی دارند و عملکرد هرکدام چگونه است. پس اگر قصد خرید این خودرو را دارید یا میخواهید اطلاعات فنی خود را بالا ببرید، تا پایان با ما همراه باشید.
جدول راهنمای سریع: سوزوکی ویتارا چند دنده است؟
برای اینکه در همین ابتدا یک دید کلی پیدا کنید، جدول زیر انواع مدلهای سوزوکی ویتارا موجود در ایران و تعداد دندههای آنها را نشان میدهد:
| مدل خودرو | حجم موتور | نوع گیربکس | تعداد دندهها | سیستم انتقال قدرت (دیفرانسیل) |
|---|---|---|---|---|
| گرند ویتارا (نسل سوم-مونتاژ) | ۲۰۰۰ سیسی | دستی | ۵ دنده دستی | دو دیفرانسیل ۴ حالته (4WD) |
| گرند ویتارا (نسل سوم-مونتاژ) | ۲۰۰۰ سیسی | اتوماتیک | ۴ دنده اتوماتیک | دو دیفرانسیل ۴ حالته (4WD) |
| گرند ویتارا (نسل سوم-مونتاژ) | ۲۴۰۰ سیسی | دستی | ۵ دنده دستی | دو دیفرانسیل ۴ حالته (4WD) |
| گرند ویتارا (نسل سوم-مونتاژ) | ۲۴۰۰ سیسی | اتوماتیک | ۴ دنده اتوماتیک | دو دیفرانسیل ۴ حالته (4WD) |
| سوزوکی ویتارا جدید (نسل چهارم-وارداتی) | ۱۵۰۰ سیسی هیبرید | اتوماتیک | ۶ دنده اتوماتیک (AT) | تک یا دو دیفرانسیل (AllGrip) |
بخش اول: بررسی گیربکس سوزوکی گرند ویتارا مونتاژ ایرانخودرو (نسل سوم)
نسخه نسل سوم سوزوکی گرند ویتارا که از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۸ روی خط تولید ایرانخودرو قرار داشت، در دو نسخه ۲ لیتری و ۲.۴ لیتری عرضه شد. این دو نسخه از نظر فنی و تعداد دندهها تفاوتهایی دارند که در ادامه به تفکیک بررسی میکنیم.
۱. سوزوکی ویتارا ۲۴۰۰ سیسی چند دنده است؟
موتور ۲.۴ لیتری سوزوکی گرند ویتارا که بعد از سال ۱۳۸۹ جایگزین نسخه ضعیفتر ۲ لیتری شد، با دو نوع جعبهدنده به بازار عرضه گردید:
الف) نسخه دنده دستی (۵ دنده)
سوزوکی گرند ویتارا ۲۴۰۰ سیسی دندهای دارای یک گیربکس ۵ سرعته دستی است. دندههای این خودرو به صورت استاندارد چیده شدهاند و دنده عقب نیز با کشیدن اهرم به سمت راست و پایین جا میافتد.
- ویژگیها: دندههای دستی این خودرو به دلیل ضرایب کوتاه در دندههای ۱ و ۲، قدرت فوقالعادهای برای آفرود و سربالاییها تامین میکنند. همچنین استهلاک بسیار پایینی دارد.
ب) نسخه دنده اتوماتیک (۴ دنده)
نسخه اتوماتیک سوزوکی گرند ویتارا ۲۴۰۰ سیسی مجهز به یک گیربکس ۴ سرعته اتوماتیک ساخت کمپانی معتبر آیسین (Aisin) ژاپن است. این گیربکس از نوع تقهزنی مستقیم با مبدل گشتاور (Torque Converter) است.
- ویژگیها: شاید در نگاه اول ۴ دنده بودن برای یک خودروی مدرن کم به نظر برسد، اما هماهنگی این گیربکس با موتور ۲.۴ لیتری ۱۶۹ اسب بخاری بسیار عالی است. این گیربکس دارای دکمههای کمکی مانند Power (برای شتابگیری بهتر و تعویض دنده در دورهای بالاتر) و حالت برفی یا مانورهای خاص است.
۲. سوزوکی ویتارا ۲۰۰۰ سیسی چند دنده است؟
نسخههای اولیه سوزوکی گرند ویتارا در ایران (مدلهای ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۹) مجهز به موتور ۲۰۰۰ سیسی با قدرت ۱۴۰ اسب بخار بودند. این مدلها نیز در دو نسخه دستی و اتوماتیک عرضه شدند:
الف) نسخه دنده دستی (۵ دنده)
همانند نسخه ۲.۴ لیتری، مدل ۲ لیتری نیز از یک گیربکس ۵ سرعته دستی بهره میبرد. با این حال، به دلیل قدرت کمتر موتور، راننده مجبور است برای شتابگیری بیشتر دندهها را در دورهای بالاتر تعویض کند.
ب) نسخه دنده اتوماتیک (۴ دنده)
نسخه اتوماتیک سوزوکی ویتارا ۲۰۰۰ سیسی دارای یک گیربکس ۴ سرعته اتوماتیک است. به دلیل گشتاور پایینتر موتور ۲ لیتری، این گیربکس در سربالاییها مداوم معکوس میکشد که این امر مصرف سوخت را بالا برده و شتاب خودرو را کاهش میدهد. این مسئله یکی از دلایل اصلی ایرانخودرو برای ارتقای موتور به ۲.۴ لیتری بود.
بخش دوم: دنده کمکی (Transfer Case) در سوزوکی گرند ویتارا چیست؟
یکی از ویژگیهای منحصربهفرد سوزوکی گرند ویتارا که آن را از کراساوورهای شهری مانند هیوندای توسان یا کیا اسپورتیج متمایز میکند، برخورداری از دنده کمکی واقعی (Dual-Range Transfer Case) است.
در کابین سوزوکی گرند ویتارا یک کلید گردان وجود دارد که دارای ۴ حالت مختلف برای انتقال قدرت است:
- حالت 4H (چهار چرخ محرک سبک): حالت استاندارد برای رانندگی روزمره در آسفالت و اتوبان. قدرت به هر چهار چرخ منتقل میشود اما دیفرانسیل مرکزی آزاد است تا دور زدن راحت باشد.
- حالت 4H Lock (چهار چرخ محرک با دیفرانسیل قفل شده): برای رانندگی در جادههای برفی، گلی یا شنی نرم. در این حالت دیفرانسیل مرکزی قفل شده و قدرت به طور مساوی (۵۰-۵۰) بین اکسل جلو و عقب تقسیم میشود.
- حالت 4L Lock (چهار چرخ محرک سنگین با دیفرانسیل قفل شده): این همان دنده سنگین یا دنده کمکی معروف است. در این حالت، ضریب دندهها به شدت سنگین میشود تا خودرو بتواند از شیبهای بسیار تند بالا برود یا از باتلاق و گلولای عمیق خارج شود. در واقع این حالت نیروی گشتاور خروجی را چند برابر میکند.
- حالت N ( خلاص): برای مواقعی که خودرو قرار است توسط خودروی دیگری بکسل شود، از این حالت استفاده میشود تا به سیستم انتقال قدرت آسیبی نرسد.
بخش سوم: سوزوکی ویتارا جدید (وارداتی نسل چهارم) چند دنده است؟
در سالهای اخیر و با از سرگیری واردات خودرو، شرکتهای مختلف اقدام به واردات نسل جدید سوزوکی ویتارا (تولید مشترک سوزوکی و تویوتا در هند یا ژاپن) کردهاند. این خودروها از نظر فنی کاملاً با نسخههای قدیمی تفاوت دارند.
۱. سوزوکی گرند ویتارا هیبرید جدید (وارداتی)
سوزوکی گرند ویتارا جدید که مجهز به موتور ۱.۵ لیتری تنفس طبیعی به همراه سیستم هیبرید ملایم (Mild Hybrid) است، از یک گیربکس بسیار پیشرفتهتر استفاده میکند:
- نوع گیربکس: ۶ سرعته اتوماتیک (6AT) ساخت شرکت آیسین ژاپن.
- تعداد دندهها: این خودرو دارای ۶ دنده جلو است و رانندگی بسیار نرمتر، مصرف سوخت به مراتب کمتر و عایقبندی صوتی بهتری را نسبت به نسلهای قدیمی ارائه میدهد.
- شیفتر پشت فرمان: در برخی نسخههای فول آپشن وارداتی، امکان تعویض دنده به صورت دستی از طریق پدالهای پشت فرمان (پدل شیفتر) نیز وجود دارد.
بررسی مزایا و معایب گیربکس ۴ دنده اتوماتیک سوزوکی ویتارا ۲۴۰۰
از آنجایی که بیشترین تعداد سوزوکی ویتارای موجود در بازار ایران از نوع ۲.۴ لیتری اتوماتیک هستند، بد نیست نگاهی به نقاط قوت و ضعف گیربکس ۴ دنده آن بیندازیم:
مزایا:
- استهلاک فوقالعاده پایین و جانسخت بودن: این گیربکس ساخت آیسین ژاپن است و خراب کردن آن کار سادهای نیست! در صورت تعویض به موقع روغن، تا بیش از ۳۰۰ هزار کیلومتر بدون مشکل کار میکند.
- سازگاری بالا با آفرود: برخلاف گیربکسهای CVT یا دوکلاچه (DCT)، این گیربکس تحت فشار شدید در سربالاییها و مسیرهای آفرودی داغ نمیکند و بوی کلاچ از آن بلند نمیشود.
- تعمیرات آسان: به دلیل فراوانی قطعات و آشنایی اکثر تعمیرکاران ایرانی با این گیربکس، هزینههای نگهداری و تعمیر آن منطقی است.
معایب:
- مصرف سوخت بالا: به دلیل داشتن تنها ۴ دنده، دور موتور در سرعتهای اتوبانی (بالای ۱۱۰ کیلومتر بر ساعت) بالا میرود که این موضوع مصرف سوخت خودرو را در جاده به بالای ۹ و در شهر به حدود ۱۲ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر میرساند.
- کپ یا تاخیر در معکوس دادن: تعداد کم دندهها باعث میشود که فاصله ضریب دندهها از هم زیاد باشد. در نتیجه، گاهی اوقات برای شتابگیری ناگهانی، گیربکس مجاب به معکوس کشیدنهای سنگین میشود که با کمی تاخیر و صدای زیاد موتور همراه است.
نکات حیاتی برای نگهداری از گیربکس اتوماتیک سوزوکی ویتارا
گیربکس اتوماتیک سوزوکی گرند ویتارا هرچند بسیار باکیفیت است، اما مانند هر سیستم مکانیکی دیگری نیاز به مراقبت دارد. رعایت نکات زیر عمر مفید گیربکس خودروی شما را دوبرابر میکند:
- زمان تعویض روغن گیربکس: روغن گیربکس اتوماتیک سوزوکی ویتارا باید هر ۴۰,۰۰۰ تا ۵۰,۰۰۰ کیلومتر یا هر ۳ سال یکبار تعویض شود.
- نوع روغن مناسب: برای سوزوکی ویتارا ۲۴۰۰ اتوماتیک باید از روغنهای با استاندارد Suzuki ATF 3317 یا روغنهای معادل استاندارد Mobil 3309 و Toyota Type T-IV استفاده کنید. استفاده از روغنهای نامرغوب باعث ضربه زدن (تقه) در هنگام تعویض دنده میشود.
- عدم استفاده از حالت N در پشت چراغ قرمز کوتاه: اگر توقف شما زیر ۲ دقیقه است، دنده را خلاص نکنید. خلاص کردن مکرر دنده باعث استهلاک شیربرقیهای گیربکس میشود.
- نحوه پارک کردن صحیح: همیشه ابتدا ترمز دستی را بکشید، اجازه دهید وزن خودرو روی چرخهای عقب بیفتد، سپس دنده را در حالت P (پارک) قرار دهید. این کار مانع از وارد آمدن فشار به پین قفلکننده گیربکس میشود.
سوالات متداول (FAQ)
۱. آیا سوزوکی ویتارا گیربکس تیپترونیک (تعویض دنده دستی) دارد؟
خیر، سوزوکی گرند ویتاراهای مونتاژ ایرانخودرو (نسل سوم) فاقد سیستم تیپترونیک دستی (به صورت مثبت و منفی) هستند. اما روی دسته دنده حالتهای L (دنده یک سنگین)، ۲ (محدود به دنده دو) و ۳ (محدود به دنده سه) وجود دارد که راننده میتواند به صورت دستی سقف دنده را تعیین کند.
۲. تفاوت گیربکس ویتارا ۲۰۰۰ با ۲۴۰۰ در چیست؟
هر دو دارای گیربکس ۴ دنده اتوماتیک یا ۵ دنده دستی هستند، اما ضریب دندهها و ساختار داخلی پوسته گیربکس در نسخه ۲.۴ لیتری تقویت شده تا بتواند گشتاور بالاتر موتور جدید را تحمل کند. همچنین سیستم خنککننده گیربکس در نسخه ۲.۴ لیتری بهبود یافته است.
۳. چرا سوزوکی ویتارا اتوماتیک ۵ دنده نیست؟
کمپانی سوزوکی در سالهای طراحی نسل سوم گرند ویتارا (۲۰۰۵ تا ۲۰۱۵)، دوام و جانسخت بودن خودرو در شرایط سخت آفرود را فدای تعداد دندهها نکرد. گیربکسهای ۴ دنده آیسین در آن زمان به عنوان مطمئنترین گزینه برای خودروهای شاسیبلند جانسخت شناخته میشدند.
۴. دکمه Power روی دسته دنده سوزوکی ویتارا چه کار میکند؟
این دکمه حالت رانندگی اسپرت را فعال میکند. با فشردن آن، گیربکس دندهها را در دورهای بالاتر موتور (نزدیک به ردلاین) تعویض میکند تا حداکثر شتاب و قدرت از موتور گرفته شود. این حالت برای سبقتگیری در جادههای دوطرفه عالی است.
جمعبندی: کدام مدل برای شما مناسبتر است؟
در نهایت، پاسخ به سوال سوزوکی ویتارا چند دنده است مشخص گردید:
- اگر به دنبال نسخههای کلاسیک مونتاژی هستید، با یک خودروی ۵ دنده دستی یا ۴ دنده اتوماتیک روبهرو خواهید بود که دنده کمکی ۴ حالته آن، آفرود بینظیری را به شما هدیه میدهد.
- اگر به دنبال مدلهای جدید، کممصرف و مدرن هستید، سوزوکی ویتاراهای وارداتی جدید با گیربکس ۶ دنده اتوماتیک گزینهای بینظیر برای رانندگی شهری و سفرهای خانوادگی به شمار میروند.
انتخاب بین فرزیِ دنده دستی و راحتیِ دنده اتوماتیک کاملاً به سبک رانندگی شما بستگی دارد؛ اما مطمئن باشید در هر دو حالت، مهندسی ژاپنی سوزوکی شما را ناامید نخواهد کرد.