شناخت انواع سیستم تعلیق خودروها
سیستم تعلیق خودرو (Suspension System) که به آن سیستم فنربندی نیز میگویند، مجموعهای از فنرها، کمکفنرها، بازوها و اتصالات است که بین بدنه خودرو و چرخها قرار دارد. وظیفه اصلی این سیستم، جذب ضربات و ناهمواریهای جاده، حفظ پایداری خودرو در پیچها، کنترل حرکات بدنه و تامین راحتی سرنشینان است.
سیستمهای تعلیق به طور کلی به دو دسته اصلی مستقل و وابسته (یکپارچه) تقسیم میشوند. در ادامه با انواع سیستمهای تعلیق و ویژگیهای آنها آشنا میشوید:
۱. سیستم تعلیق مستقل (Independent Suspension)
در این سیستم، هر چرخ به صورت کاملاً مستقل از چرخ مقابل روی همان محور بالا و پایین میرود. اگر یک چرخ از روی دستانداز رد شود، هیچ تأثیری روی چرخ دیگر آن محور ندارد. این سیستم بیشترین راحتی و بهترین پایداری را فراهم میکند و امروزه در اکثر خودروهای سواری مدرن استفاده میشود.
-
الف) سیستم مک فرسون (MacPherson Strut):
-
ویژگی: رایجترین سیستم تعلیق در جهان (بهویژه در محور جلوی خودروهای اقتصادی و میانرده مانند پراید، پژو ۲۰۶، ال ۹۰ و غیره). ساختار سادهای دارد، فضای کمی اشغال میکند و هزینه تولید آن پایین است. در این سیستم، کمکفنر و فنر لول در یک مجموعه واحد ترکیب شدهاند.
-
-
ب) سیستم دو جناغی (Double Wishbone):
-
ویژگی: دارای دو بازوی مثلثی شکل (بالایی و پایینی) است. این سیستم پایداری بسیار بالایی در پیچها ایجاد میکند و به همین دلیل بیشتر در خودروهای اسپرت، شاسیبلندهای آفرودی و خودروهای لوکس استفاده میشود.
-
-
ج) سیستم چند اتصالی یا مولتیلینک (Multi-Link):
-
ویژگی: پیشرفتهترین و پیچیدهترین نوع تعلیق مستقل است که معمولاً در محور عقب خودروهای مدرن و لوکس به کار میرود. از چندین بازوی مجزا تشکیل شده که کنترل بینظیری روی حرکت چرخها در تمامی جهات ایجاد میکند و بالاترین میزان نرمی و پایداری را به ارمغان میآورد.
-
۲. سیستم تعلیق وابسته یا یکپارچه (Dependent / Solid Axle)
در این سیستم، دو چرخ روی یک محور صلب و یکپارچه سوار شدهاند. اگر یک چرخ بالا برود یا ضربه بخورد، این حرکت به طور مستقیم روی چرخ دیگر همان محور نیز تأثیر میگذارد.
-
ویژگی: ساختار بسیار مقاوم، ساده و کمهزینهای دارد و توانایی تحمل بارهای بسیار سنگین را داراست. به همین دلیل معمولاً در محور عقب وانتها، کامیونتها و خودروهای شاسیبلند سنگین سنتی استفاده میشود. نقطه ضعف آن راحتی کمتر سرنشینان و کوبش بیشتر در دستهاندازها است.
۳. سیستم تعلیق نیمه مستقل (Semi-Independent)
این سیستم ترکیبی از ویژگیهای تعلیق مستقل و وابسته است و بیشتر در محور عقب خودروهای هاچبک و سدان دیفرانسیل جلو (مانند پژو پارس، سمند و دنا) دیده میشود.
-
پلوس تیرک یا اکسل پیچشی (Torsion Beam): رایجترین نوع آن است که دو چرخ عقب توسط یک تیر صلب اما انعطافپذیر به هم متصل شدهاند. این سیستم هزینه ساخت پایینی دارد، فضای کمی میگیرد و عملکرد قابلقبولی در جادههای شهری ارائه میدهد.
۴. سیستمهای تعلیق پیشرفته (مدرن)
-
تعلیق بادی یا پنوماتیک (Air Suspension): به جای فنرهای فلزی از بالنهای هوا استفاده میکند. ارتفاع خودرو در این سیستم قابل تنظیم است و معمولاً در خودروهای لوکس برای ایجاد بیشترین نرمی به کار میرود.
-
تعلیق مغناطیسی یا الکترونیکی (Magnetic Ride): با کمک سنسورهای فوقسریع و روغنهای دارای ذرات فلزی، سفتی یا نرمی کمکفنرها را در کسری از ثانیه متناسب با وضعیت جاده تنظیم میکند.
جمعبندی
انتخاب نوع سیستم تعلیق به کاربرد خودرو بستگی دارد؛ خودروهای شهری به دنبال نرمی و فرمانپذیری با سیستمهای مکفرسون و مولتیلینک هستند، در حالی که خودروهای باربر و آفرودی نیازمند دوام بالا با اکسلهای یکپارچه و مقاوماند.
