علت جوش آوردن تندر ال 90
تندر ۹۰ (Renault Logan) یا همان ال ۹۰ محبوب خودمان، سالهاست که به عنوان یکی از کماستهلاکترین، مقاومترین و باکیفیتترین خودروهای بازار ایران شناخته میشود. موتور K4M این خودرو به داشتن استقامت بالا در شرایط سخت معروف است. با این حال، حتی سرسختترین خودروها نیز اگر به درستی نگهداری نشوند، ممکن است تسلیم گرمای طاقتفرسا یا نقص فنی شوند.
جوش آوردن ال ۹۰ (یا همان بالا رفتن آمپر آب تا محدوده قرمز) اتفاقی است که هر رانندهای را نگران میکند. اگر این مشکل بهموقع مدیریت نشود، میتواند خسارات سنگینی مانند سوختن واشر سرسیلندر، تاب برداشتن سرسیلندر یا حتی قفل کردن کامل موتور را به همراه داشته باشد.
در این مقاله جامع از وبلاگ، قصد داریم به بررسی دقیق علت جوش آوردن تندر ال ۹۰ بپردازیم، نشانههای آن را بررسی کنیم و در نهایت بگوییم در زمان وقوع این حادثه چه باید بکنید.
چرا ال ۹۰ جوش میآورد؟ (دلایل اصلی)
سیستم خنککننده خودرو یک مجموعه بههمپیوسته است. خرابی یا نقص در هر یک از اجزای این مجموعه میتواند تعادل حرارتی موتور را به هم بزند. مهمترین دلایل جوش آوردن ال ۹۰ عبارتند از:
۱. خرابی یا عمل نکردن ترموستات (Thermostat)
ترموستات وظیفه دارد جریان آب بین موتور و رادیاتور را کنترل کند. اگر ترموستات در حالت بسته گیر کند، آب درون موتور حبس شده و اجازه ورود به رادیاتور برای خنک شدن را پیدا نمیکند. در نتیجه، دمای موتور به سرعت بالا رفته و خودرو جوش میآورد. تعویض بهموقع ترموستات (معمولاً هر ۴۰ تا ۵۰ هزار کیلومتر) یکی از راههای پیشگیری از این مشکل است.
۲. خرابی فن رادیاتور و رلههای آن
سیستم خنککننده ال ۹۰ دارای یک فن با دو دور (کند و تند) است. اگر به دلیل خرابی موتور فن، سوختن رلهها، قطع شدن دستهسیم یا خرابی فشنگی آب (سنسور دما)، فن در مواقع لازم روشن نشود، گرمای موتور به سرعت انباشته میشود. در تندر ۹۰، خرابی مقاومت فن (Resistor) معمولاً باعث عدم کارکرد دور کند میشود که این امر خود زمینه را برای جوش آوردن در ترافیکهای سنگین فراهم میکند.
۳. کمبود مایع خنککننده (ضد یخ / آب رادیاتور)
نشت آب از رادیاتور، واترپمپ، شلنگها یا بستها باعث کاهش سطح مایع خنککننده میشود. وقتی حجم مایع در سیستم کم باشد، تبادل حرارتی به درستی انجام نمیشود. نکته بسیار مهم در مورد ال ۹۰ این هواگیری حساس آن است؛ بنابراین همیشه باید سطح آب رادیاتور و منبع انبساط را به طور منظم چک کنید.
۴. خرابی واترپمپ (پمپاژ ضعیف آب)
واترپمپ وظیفه به گردش درآوردن آب در بلوک موتور و رادیاتور را دارد. گاهی پروانههای پلاستیکی یا فلزی واترپمپ میشکنند، هرز میشوند یا شفت آن از کار میافتد. در این حالت، حتی اگر رادیاتور پر از آب باشد، آب به گردش در نمیآید و موتور جوش میآورد.
۵. مسدود شدن رادیاتور (رسوبگذاری)
استفاده از آب شهری (شیر آب) به جای ترکیب استاندارد آب مقطر و ضد یخ، باعث رسوبگذاری در شبکههای باریک رادیاتور ال ۹۰ میشود. این رسوبها مانع عبور روان آب و تبادل گرمای هوا با رادیاتور میشوند. همچنین کثیفی پرههای بیرونی رادیاتور (به دلیل نشستن گرد و غبار و حشرات) نیز در این امر دخیل است.
۶. گرفتگی هوا در سیستم خنککننده (هواگیری نامناسب)
سیستم خنککننده ال ۹۰ دارای پیچهای هواگیری مخصوصی (روی ترموستات و رادیاتور) است. اگر تعمیرکار هنگام تعویض آب رادیاتور، عملیات هواگیری را به دقت انجام ندهد، حبابهای هوا درون سیستم حبس شده و مانع از گردش صحیح آب و عملکرد درست سنسور دما میشوند.
نشانههای هشداردهنده جوش آوردن ال ۹۰
پیش از اینکه آمپر آب به خط قرمز بچسبد و بخار از زیر کاپوت بلند شود، خودرو نشانههایی بروز میدهد که آگاهی از آنها بسیار حیاتی است:
- بالا رفتن غیرعادی آمپر آب: اگر عقربه آمپر از حد وسط بالاتر رفت، باید نگران باشید.
- روشن شدن چراغ قرمز دمای آب: در پشت آمپر ال ۹۰، چراغ کوچکی به شکل دماسنج وجود دارد که با بحرانی شدن شرایط روشن میشود.
- کاهش توان و کشش موتور: موتور در دمای بالا راندمان خود را از دست میدهد و خودرو اصطلاحاً «تنبل» میشود.
- شنیدن صدای ناک (Knocking) یا تقتق از موتور: احتراق زودرس در اثر گرمای بیش از حد.
- استشمام بوی شیرین ضد یخ: بوی سوختگی یا بوی خاص ضد یخ در داخل کابین یا اطراف موتور نشانه نشتی است.
در هنگام جوش آوردن ال ۹۰ چه باید بکنیم؟ (اقدامات حیاتی)
اگر متوجه شدید که ال ۹۰ شما جوش آورده است، حفظ خونسردی و انجام درست مراحل زیر میتواند جان موتور خودرو1 را نجات دهد:
- خودرو را متوقف کنید: در اولین فرصت در حاشیه امن جاده توقف کنید.
- به هیچ وجه موتور را خاموش نکنید! (مگر اینکه موتور قفل کرده باشد). این یکی از اشتباهات رایج است. خاموش کردن ناگهانی موتور در حال جوش، مانع از گردش آب شده و باعث ایجاد شوک حرارتی شدید میشود که نتیجه آن تاب برداشتن یا ترک خوردن سرسیلندر است. بگذارید خودرو درجا کار کند تا فنها به خنک کردن ادامه دهند.
- بخاری را روشن کنید: بخاری خودرو در واقع یک رادیاتور کوچک است. با باز کردن بخاری روی دور تند، مقداری از گرمای موتور به داخل کابین هدایت میشود.
- کاپوت را بالا بزنید: اجازه دهید هوای آزاد جریان پیدا کند تا گرما خارج شود. هرگز درِ رادیاتور یا منبع انبساط را باز نکنید! فشار بخار آب بسیار بالا است و خطر سوختگی شدید صورت و دستها وجود دارد.
- روی رادیاتور آب بریزید (با احتیاط): اگر آب سرد دارید، به آرامی روی بدنه بیرونی رادیاتور بریزید (روی خود موتور آب نریزید تا شوک حرارتی ایجاد نشود).
- پس از اینکه دما پایین آمد و موتور کمی خنک شد، خودرو را خاموش کرده و با یک پارچه ضخیم درِ منبع انبساط را به آرامی باز کنید تا فشار خارج شود، سپس سطح آب را بررسی کنید.
راههای پیشگیری از جوش آوردن تندر ۹۰
- استفاده از ضی یخ مرغوب: همیشه از ترکیب ۵۰-۵۰ آب مقطر و ضدیخ استاندارد (تایید شده توسط رنو) استفاده کنید.
- بازرسی دورهای شلنگها و بستها: سیستم را هر چند ماه یکبار از نظر نشتی بررسی کنید.
- شستشوی سالانه رادیاتور: جرمگیری رادیاتور نقش مهمی در بهبود عملکرد خنککنندگی دارد.
- بررسی سلامت فنها و رلهها: پیش از شروع فصل گرما، حتماً عملکرد دور کند و تند فن را تست کنید.
پرسشهای متداول (FAQ)
۱. آیا جوش آوردن ال ۹۰ باعث سوختن واشر سرسیلندر میشود؟ اگر خودرو تا محدوده قرمز آمپر بالا رفته و مدت زیادی در آن وضعیت مانده باشد، بله؛ احتمال سوختن واشر سرسیلندر یا تاب برداشتن سرسیلندر بسیار بالا است. نشانههای آن مخلوط شدن آب و روغن (شیری شدن روغن) یا کم شدن مداوم آب است.
۲. چرا ال ۹۰ در ترافیک سنگین و کولر روشن جوش میآورد؟ روشن کردن کولر فشار مضاعفی به موتور و سیستم خنککننده وارد میکند. اگر دور کند فن خراب باشد یا رادیاتور کثیف باشد، خودرو در ترافیک با کولر روشن سریعتر جوش میآورد.
۳. بهترین نوع مایع خنککننده برای ال ۹۰ چیست؟ رنو استفاده از ضد یخهای برپایه گلیکول (معمولاً استاندارد D یا محصولات توصیه شده توسط شرکت رنوپارس) را به همراه آب مقطر توصیه میکند. از ریختن آب لولهکشی به شدت پرهیز کنید.
۴. آیا خرابی ترموستات در ال ۹۰ شایع است؟ بله، ترموستات قطعهای مصرفی است. معمولاً توصیه میشود هر ۵۰ هزار کیلومتر یا هر دو سال یکبار ترموستات ال ۹۰ تعویض شود تا از گیر کردن آن در حالت بسته جلوگیری شود.
۵. چرا با وجود پر بودن منبع انبساط، ال ۹۰ جوش میآورد؟ این مشکل معمولاً به دلیل خرابی واترپمپ (عدم گردش آب)، گرفتگی کامل رادیاتور، یا وجود هوا در سیستم خنککننده رخ میدهد که آب به موتور نمیرسد.