عیب‌یابی جامع، علت‌ها و روش‌های رفع روغن‌ریزی موتور و گیربکس
دیدن لکه‌های روغن روی زمین پس از پارک کردن خودرو یا کاهش مداوم سطح روغن موتور و گیربکس، یکی از نشانه‌های آشکار روغن‌ریزی است. این مشکل نه تنها باعث کثیفی و آلودگی محیط می‌شود، بلکه در صورت بی‌توجهی، افت شدید روانکاری، داغ شدن قطعات داخلی و در نهایت صدمات فاجعه‌بار به موتور یا گیربکس را به همراه خواهد داشت. در این مقاله به بررسی علت‌ها، محل‌های رایج نشتی و مراحل عیب‌یابی و رفع روغن‌ریزی می‌پردازیم.
۱. نشانه‌ها و حالت‌های مختلف روغن‌ریزی
-
تشکیل لکه روغن زیر خودرو: قطرات روغن در پارکینگ دقیقاً زیر محفظه موتور یا گیربکس دیده می‌شود. رنگ روغن موتور کهنه معمولاً سیاه است، در حالی که روغن گیربکس رنگی مایل به قرمز، کهربایی یا شفاف‌تر دارد.
-
استشمام بوی روغن سوخته: قطرات روغن روی قطعات داغ اگزوز یا منیفولد می‌ریزند و بوی دود و سوختگی ایجاد می‌کنند.
-
کاهش سریع سطح روغن روی گیج: مجبورید مرتباً به موتور روغن اضافه کنید بدون اینکه خودرو دود آبی (روغن‌سوزی) داشته باشد.
-
خیس بودن و چرب شدن بدنه موتور یا گیربکس: تجمع گرد و غبار روی لایه‌های روغن در قسمت‌های زیرین خودرو.
۲. ریشه‌یابی و علت‌های اصلی روغن‌ریزی
الف) خرابی و فرسودگی کاسه‌نمدها (Oil Seals)
کاسه‌نمدها واشرهای لاستیکی متحرکی هستند که از خروج روغن در محل اتصال شفت‌ها جلوگیری می‌کنند. کاسه‌نمد سر میل‌لنگ، ته میل‌لنگ (سمت گیربکس) و پلوس‌ها در اثر حرارت بالا و کارکرد زیاد خشک و پاره می‌شوند.
ب) خرابی یا دفرمه شدن واشر کارتل
کارتل (محفظه پایینی موتور یا گیربکس) با یک واشر یا چسب آب‌بندی شده است. ضربه خوردن کارتل به سنگ یا دست‌انداز و همچنین استفاده از چسب نامرغوب باعث ایجاد نشتی از لبه‌های کارتل می‌شود.
ج) خرابی واشر قالپاق سوپاپ
در قسمت بالای موتور، واشر قالپاق سوپاپ از نشت روغن به بیرون جلوگیری می‌کند. با خشک شدن این واشر، روغن به بیرون نشت کرده و روی بلوک موتور جاری می‌شود.
د) شل بودن یا خرابی فیلتر روغن / فشنگی روغن
اگر فیلتر روغن بیش از حد شل بسته شده باشد یا واشر آن آسیب ببیند، هنگام کارکرد پمپ روغن، فشار روغن از لبه‌ها به بیرون فوران می‌کند. خرابی فشنگی (سنسور) فشار روغن نیز عامل دیگری برای نشتی است.
۳. مراحل دقیق عیب‌یابی و رفع مشکل
۴. نکات پیشگیرانه و نگهداری
-
در تعویض‌های دوره‌ای روغن، حتماً از فیلتر روغن مرغوب و استاندارد استفاده کنید.
-
هنگام تعویض روغن، از سفت کردن بیش از حد پیچ کارتل با آچار بپرهیزید زیرا باعث هرز شدن رزوه کارتل می‌شود.
-
مراقب برخورد کف خودرو با موانع و سرعت‌گیرهای بلند باشید تا به کارتل ضربه وارد نشود.