مشکل روشن شدن چراغ روغن در زمان گرم شدن موتور
روشن شدن چراغ روغن خودرو یکی از آن هشدارهایی است که هیچگاه نباید آن را نادیده گرفت. اما وضعیت زمانی بسیار نگرانکنندهتر میشود که چراغ روغن در زمان گرم شدن موتور، یعنی زمانی که خودرو به دمای کارکرد عادی خود میرسد یا در ترافیک متوقف است، شروع به روشن شدن یا چشمک زدن میکند.
اگر شما هم با این مشکل مواجه شدهاید و به دنبال دلیل آن هستید، در این مقاله جامع با ما همراه باشید تا به بررسی دلایل فنی، خطرات و راهحلهای رفع این مشکل بپردازیم.
چرا چراغ روغن وقتی موتور گرم میشود، روشن میشود؟
برای درک این پدیده، ابتدا باید بدانیم روغن موتور چگونه کار میکند. ویسکوزیته (غلظت) روغن موتور با تغییر دما تغییر میکند. وقتی موتور سرد است، روغن غلیظتر است و پمپ روغن (اویل پمپ) راحتتر میتواند فشار لازم را ایجاد کند. اما با گرم شدن موتور، روغن رقیقتر میشود.
اگر سیستم روغنکاری خودرو مشکلی داشته باشد، در حالت سردی موتور این مشکل پنهان میماند؛ اما به محض اینکه روغن گرم و رقیق شد، افت فشار رخ داده و چراغ روغن روشن میشود. در ادامه مهمترین دلایل این اتفاق را بررسی میکنیم:
۱. فرسودگی و کاهش کارایی اویل پمپ (پمپ روغن)
اویل پمپ قلب تپنده سیستم روغنکاری است. اگر قطعات داخلی اویل پمپ دچار فرسودگی شده باشند، وقتی روغن رقیق و گرم است، نمیتواند فشار کافی را تولید کند. این شایعترین دلیل روشن شدن چراغ روغن در دور موتور پایین (دور آرام) پس از گرم شدن خودرو است.
۲. کثیفی یا خرابی فیلتر روغن
استفاده از فیلتر روغن بیکیفیت یا تعویض نکردن بهموقع آن میتواند مسیر عبور روغن را مسدود کند. وقتی روغن گرم میشود، نیاز به جریان روان دارد؛ اما فیلتر مسدود یا نامرغوب مانع از گردش آزادانه روغن شده و افت فشار ایجاد میکند.
۳. استفاده از روغن موتور نامناسب یا بیکیفیت
هر خودرویی نیاز به روغن با گرانروی (ویسکوزیته) مشخصی دارد (مثلاً 10W40 یا 5W30). اگر از روغنی با غلظت کمتر از حد استاندارد استفاده کنید، با گرم شدن موتور، روغن بیش از حد رقیق شده و فشار سیستم افت میکند. همچنین، اگر مدت زیادی از تعویض روغن گذشته باشد، روغن خاصیت خود را از دست داده و رقیقتر میشود.
۴. خرابی فشنگی روغن (سنسور فشار روغن)
گاهی اوقات خود موتور و سیستم روغنکاری مشکلی ندارند، بلکه سنسور فشار روغن (فشنگی) دچار خرابی یا اتصال کوتاه شده است. فشنگی روغن با گرم شدن موتور تحت تاثیر حرارت قرار میگیرد و ممکن است به اشتباه سیگنالِ افت فشار را به کامپیوتر خودرو ارسال کند. (البته برای اطمینان از این مورد، باید حتماً فشار روغن با دستگاه مکانیکی تست شود).
۵. لقی بیش از حد یاتاقانها (میللنگ و شاتون)
این یکی از جدیترین و هزینهبرترین دلایل است. با کارکرد زیاد موتور، یاتاقانها دچار سایش و لقی میشوند. وقتی روغن گرم میشود، از این فضای خالیِ ایجاد شده به راحتی فرار میکند و افت فشار شدید در کل سیستم رخ میدهد. روشن شدن چراغ روغن به این دلیل، معمولاً با صدای تقتق یا کوبش موتور (یخ زدن یاتاقان) همراه است.
خطرات نادیده گرفتن روشن شدن چراغ روغن در موتور گرم
روشن شدن چراغ روغن به این معناست که قطعات متحرک موتور بدون روانکاری کافی در حال کار کردن هستند. اگر بلافاصله خودرو را متوقف نکنید، خطرات زیر در کمین خودروی شماست:
- ساییدگی شدید قطعات: میللنگ، شاتونها، پیستونها و سوپاپها بدون لایه محافظ روغن به شدت به یکدیگر ساییده میشوند.
- گیرپاچ کردن موتور (سوزاندن موتور): در اثر اصطکاک بالا و گرما، قطعات فلزی منبسط شده و در هم قفل میشوند که به معنای خرابی کامل موتور و تعمیر اساسی با هزینههای سرسامآور است.
- تاب برداشتن سرسیلندر: ناشی از حرارت بیش از حد و عدم انتقال حرارت صحیح توسط روغن.
اقدامات فوری هنگام روشن شدن چراغ روغن در ترافیک یا جاده
اگر در حال رانندگی هستید و متوجه روشن شدن چراغ روغن شدید:
- بلافاصله خودرو را در مکان امنی متوقف کنید و موتور را خاموش کنید.
- چند دقیقه صبر کنید و سپس با استفاده از گیج روغن (سیخ روغن)، سطح روغن را بررسی کنید.
- اگر سطح روغن پایین است، در صورت امکان روغن مناسب اضافه کنید.
- اگر سطح روغن نرمال است، به هیچ وجه به رانندگی ادامه ندهید و با امداد خودرو تماس بگیرید تا ماشین با بکسلبند یا خودروبر به تعمیرگاه منتقل شود. روشن نگه داشتن موتور در این حالت میتواند فاجعهبار باشد.
راهحلها و روشهای عیبیابی در تعمیرگاه
برای رفع اساسی این مشکل، مکانیک متخصص باید مراحل زیر را طی کند:
- تست مکانیکی فشار روغن: ابتدا با بستن مانومتر (گیج فشار) به جای فشنگی روغن، فشار واقعی روغن در دور آرام و دور بالا اندازهگیری میشود تا مشخص شود مشکل واقعی است یا از فشنگی است.
- بررسی و تعویض فیلتر و روغن: اگر روغن کهنه یا نامناسب است، تعویض کامل روغن و فیلتر انجام میشود.
- بررسی اویل پمپ: در صورت پایین بودن فشار روغن، اویل پمپ باز شده و در صورت خرابی تعویض میگردد.
- باز کردن کارتر: اگر با تعویض اویل پمپ مشکل حل نشد، کارتر روغن باز میشود تا وضعیت یاتاقانها و میللنگ بررسی شود.
کلام آخر
روشن شدن چراغ روغن در زمان گرم شدن موتور، زنگ خطری جدی است که موتور خودروی شما برای کمکخواهی به صدا درآورده است. بیتوجهی به این هشدار میتواند شما را متحمل هزینههای سنگین تعمیر موتور کند. پیشنهاد میشود همیشه به زمان تعویض روغن، کیفیت روغن مصرفی و سلامت فیلترها اهمیت دهید تا از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری کنید.