چگونگی عیب یابی سیستم خنک کننده خودرو پراید ،پژو ۲۰۶ ،سمند

🌡️ ۱. شایع‌ترین نشانه‌های خرابی در سیستم خنک‌کننده

• بالا رفتن آمپر آب: عبور عقربه از خط وسط (یا روشن شدن چراغ قرمز حرارت).
• کم کردن آب رادیاتور (نشتی): نیاز مکرر به سرریز کردن آب و ضدعخض.
• دیر روشن شدن فن یا یکسره شدن آن: کار نکردن دور تند یا دور کند فن.
• باد سرد زدن بخاری: وقتی آمپر آب بالا است اما بخاری باد سرد می‌زند (نشان‌دهنده هوا گرفتن سیستم یا کمبود شدید آب).

🔍 ۲. مراحل قدم‌به‌قدم عیب‌یابی سیستم خنک‌کننده

گام اول: بررسی سطح آب و نشتی‌ها (اولین اقدام)

• هشدار ایمنی: هرگز در حالی که موتور داغ است درب رادیاتور یا مخزن انبساط را باز نکنید؛ فشار آب داغ باعث سوختگی شدید می‌شود. بگذارید موتور کاملاً سرد شود.
• نشتی‌یابی چشمی: زیر خودرو و اطراف قطعات زیر را چک کنید:
  • رادیاتور: سوراخ شدن یا پوسیدگی پره‌ها (در پراید رادیاتورها مستعد سوراخ شدن از لبه‌ها هستند).
  • شلنگ‌های آب: شلنگ‌های بالا و پایین رادیاتور و بخاری (شلنگ‌های پژو ۴۰۵/سمند و ۲۰۶ مستعد ترک خوردن یا شل شدن بست‌ها هستند).
  • واترپمپ: اگر زیر موتور (سمت تسمه تایم) قطرات آب یا لک دیدید، واترپمپ نشتی دارد یا اورینگ آن خراب شده است.
  • در موتور (واشر سرسیلندر): اگر روغن موتور شیری‌رنگ شده بود یا آب رادیاتور بوی دود می‌داد، متأسفانه واشر سرسیلندر سوخته است.

گام دوم: عیب‌یابی «ترموستات» (شایع‌ترین عامل داغ کردن)

• نشانه‌های خرابی:
  • گیر کردن در حالت بسته: موتور خیلی سریع و بی‌سابقه داغ می‌کند (آمپر به خط قرمز می‌چسبد) اما رادیاتور همچنان سرد است! (چون آب اجازه ورود به رادیاتور را پیدا نکرده است).
  • گیر کردن در حالت باز: ماشین دیر گرم می‌شود یا در سرپایینی‌ها آمپر آب به شدت افت می‌کند.
• تست ساده: اگر موتور داغ است اما لوله پایین یا رادیاتور سرد است، ترموستات قفل کرده و باید تعویض شود (توصیه می‌شود هر سال یک‌بار تعویض گردد).

گام سوم: عیب‌یابی «فن‌ها و رله‌های فن»

• پراید: معمولاً یک فن بزرگ دارد که با رسیدن دما به حدود ۹۰-۹۲ درجه (دور کند) و در مدل‌های انژکتوری دور تند فعال می‌شود.
• پژو ۲۰۶ و سمند (موتور ملی/XU7): مجهز به دو رله (سبز و نارنجی یا قهوه‌ای) و یک مقاومت فن هستند.
  • خرابی دور کند (شایع در ۲۰۶ و سمند): در ترافیک سنگین آمپر بالا می‌رود و ناگهان با یک صدای بلند فن (دور تند) پایین می‌آید. این یعنی مقاومت دور کند فن سوخته است.
  • فن اصلاً روشن نمی‌شود: فیوزهای فن (معمولاً فیوزهای بزرگ داخل جعبه فیوز محفظه موتور)، خرابی فشنگی آب (سهم پررنگی در ارسال اطلاعات دما به ایسیو دارد) یا سوختن موتور فن مقصر هستند.

گام چهارم: عیب‌یابی «واترپمپ» (پمپ آب)

• نشانه‌های خرابی:
  • شنیدن صدای زوزه یا جیرجیر از سمت تسمه تایم/دینام.
  • گردش نکردن آب در رادیاتور (وقتی ماشین روشن است و درب رادیاتور را باز می‌کنید، باید ببینید که آب درون رادیاتور در حال حرکت و فوران است؛ اگر آب ساکن باشد، پره‌های واترپمپ شکسته یا تسمه آن هرز شده است).

گام پنجم: هواگیری سیستم خنک‌کننده (مهم برای خودروهای فرانسوی)

• پژو ۲۰۶ و سمند: روی لوله‌های بخاری (نزدیک شیشه جلو) و روی خود ترموستات پیچ‌های هواگیری پلاستیکی یا فلزی کوچکی قرار دارد. موتور را روشن کنید، پیچ‌ها را کمی باز کنید تا آب بدون حباب خارج شود و سپس ببندید.
• پراید: پراید به صورت خودکار هواگیری می‌کند، کافی است درب رادیاتور را باز بگذارید، ماشین را روشن کنید تا ترموستات باز شود و آب گردش کند، سپس کمبود آب را پر کنید و درب را ببندید.

💡 چک‌لیست عیب‌یابی سریع بر اساس خودروها:

• پراید:
  • بیشترین مشکلات: سوراخ شدن رادیاتور، خرابی فشنگی آب (مهره آب)، گیر کردن ترموستات و خرابی رله فن زیر داشبورد.
• پژو ۲۰۶ (تیپ ۲ و ۵):
  • بیشترین مشکلات: سوختن مقاومت دور کند فن (که باعث کارکردن فقط در دور تند می‌شود)، خرابی ترموستات مکانیکی یا الکترونیکی، و نشتی از هوسینگ (قاب) ترموستات پلاستیکی.
• سمند (XU7 و EF7):
  • بیشترین مشکلات: هوا گرفتن سیستم خنک‌کننده به دلیل طولانی بودن مسیر لوله‌ها، خرابی درپوش مخزن انبساط (که باید فشار سیستم را نگه دارد)، و خرابی اورینگ‌های اتصالات رادیاتور بخاری.