تعویض ماهک دنده پژو ۴۰۵ ، سمند ، پژو ۲۰۶ و زانتیا
تعویض یا تنظیم ماهک دنده و مجموعه‌ی اهرم تعویض دنده در خودروهای فرانسوی و داخلی (پژو ۴۰۵، پارس، سمند، پژو ۲۰۶ و زانتیا) یکی از تعمیرات رایج است. وقتی ماهک‌ها گشاد می‌شوند، دنده‌ها جا نمی‌روند، دنده گیج می‌زند، دسته‌دنده لقی شدید پیدا می‌کند یا دنده‌ها جا به جا جا می‌روند (مثلاً به جای دنده ۱، دنده ۳ جا می‌رود).
در ادامه ساختار و روش تعویض/تنظیم ماهک در این خودروها بررسی شده است:
۱. تفاوت ساختار ماهک دنده در خودروها
-
پژو ۴۰۵، پژو پارس و سمند (موتور XU7 و ملی EF7):
-
سیستم ماهک در این خودروها شامل سه عدد میل ماهک (بلند، متوسط و کوتاه) یا مجموعه‌ی ماهک‌های سیمی و کابل تعویض دنده (در مدل‌های جدیدتر دریچه گاز برقی یا برخی مدل‌های سمند ملی) است. در مدل‌های سنتی، این میل ماهک‌ها دارای بوش‌های پلاستیکی کوچکی هستند که با گذشت زمان ساییده شده و باعث لقی می‌شوند.
-
-
پژو ۲۰۶ (گیربکس دستی MA و BE):
-
در پژو ۲۰۶ به جای میل ماهک‌های سنتی، از دو عدد کابل تعویض دنده (کابل ماهک) یا در مدل‌های قدیمی‌تر از مجموعه‌ی سیستم ماهک سیمی/میله‌ای با سرسیبک استفاده می‌شود. خرابی معمولاً از گشاد شدن سرسیبک‌ها یا پاره شدن کابل‌هاست.
-
-
سیتروئن زانتیا:
-
زانتیا نیز ساختاری مشابه خانواده پژو دارد با این تفاوت که به دلیل دقت بالاتر سیستم دنده‌کشی، از میل ماهک‌های دارای سیبک و بوش‌های پلاستیکی فشاری استفاده می‌کند. لقی در زانتیا باعث می‌شود دنده‌ها بسیار سفت یا بسیار شل شوند.
-
۲. ابزار مورد نیاز برای کار
-
جک و خرک (برای رفتن زیر خودرو)
-
آچار تخت و بکس (معمولاً سایزهای ۱۰، ۱۳ و ۱۶)
-
انبردست و انبر خار جمع‌کن
-
گریس نسوز (برای روان‌کاری بوش‌ها و سیبک‌ها)
-
مجموعه ماهک یا بوش‌های نو (بسته به اینکه قطعه کامل تعویض می‌شود یا فقط بوش‌ها)
۳. مراحل کلی تعویض ماهک دنده (خانواده پژو، سمند و زانتیا)
مرحله اول: دسترسی به مجموعه‌ی ماهک
-
خودرو را روی جک یا چاله‌ی سرویس قرار دهید و ترمز دستی را بکشید.
-
بخشی از ماهک‌ها در داخل اتاق (زیر کنسول دنده) و بخش اصلی آن‌ها در زیر کاپوت و روی گیربکس قرار دارند. برای تعویض میل ماهک‌ها یا بوش‌ها، باید به فضای زیر کاپوت (پشت موتور و روی گیربکس) مراجعه کنید.
-
در صورت نیاز، جعبه هوا (فیلتر هوا) یا باتری و سینی زیر آن را باز کنید تا دید و دسترسی کافی به ماهک‌های روی گیربکس داشته باشید.
مرحله دوم: باز کردن ماهک‌های کهنه
-
میل ماهک‌ها معمولاً توسط خارهای فنری یا سرسیبک‌های فشاری به ماهک‌های روی گیربکس و اهرم اتاق متصل شده‌اند.
-
با استفاده از یک پیچ‌گوشتی تخت کوچک یا انبردست، خارهای نگهدارنده را با احتیاط خارج کنید (مراقب باشید خارها فنر نزنند و گم شوند).
-
میل ماهک‌ها را از محل اتصال (سیبک‌ها) بیرون بکشید.
-
اگر کل مجموعه ماهک (پایه‌ی ماهک روی گیربکس یا ماهک‌های زیر اتاق) معیوب است، پیچ‌های اتصال بدنه را باز کرده و قطعه کهنه را کاملاً خارج کنید.
مرحله سوم: نصب ماهک و بوش‌های جدید
-
اگر بوش‌های پلاستیکی سر میل ماهک‌ها گشاد شده‌اند، می‌توانید فقط بوش‌ها را تعویض کنید (تعویض بوش‌ها بسیار ارزان‌تر است و لقی دنده را کاملاً برطرف می‌کند). برای این کار بوش‌های کهنه را درآورده و بوش‌های نو را با ضربه ملایم جا بزنید.
-
میل ماهک‌های نو یا تعمیرشده را با مقداری گریس نسوز آغشته کنید تا نرم‌تر کار کنند.
-
میل ماهک‌ها را در محل‌های مربوطه روی گیربکس و اهرم رابط فشار دهید تا کاملاً جا بیفتند، سپس خارهای نگهدارنده را در جای خود محکم کنید.
۴. تعویض ماهک در پژو ۲۰۶
در پژو ۲۰۶ به جای میل ماهک‌های فلزی سخت، سیستم با کابل‌های ماهک یا میله‌های رابط با سرسیبک کار می‌کند:
-
برای تعویض کابل‌های ماهک ۲۰۶، باید کنسول وسط داخل اتاق را باز کنید تا به انتهای کابل‌ها دسترسی پیدا کنید.
-
سر دیگر کابل‌ها روی گیربکس با خارهای مخصوص فیکس شده است.
-
خارهای روی گیربکس را آزاد کنید، کابل کهنه را به سمت بیرون بکشید و کابل جدید را دقیقاً در مسير قبلی هدایت کرده و در جای خود قفل کنید.
💡 نکات بسیار مهم پس از تعویض ماهک
-
تنظیم دنده (رگلاژ): پس از تعویض ماهک یا میل ماهک‌ها، ممکن است جای دنده‌ها نیاز به تنظیم داشته باشد. در پژو ۴۰۵ و سمند، با شل کردن مهره‌ی تنظیم روی میل ماهکِ بلند و قرار دادن دسته‌دنده در وضعیت خلاص یا دنده مشخص (توسط پین قفل‌کن مخصوص روی ماهک گیربکس)، می‌توان وضعیت را تنظیم کرد تا دنده‌ها نرم و دقیق جا بروند.
-
چک کردن ماهک ماهک‌پشت دسته‌دنده: گاهی اوقات مشکل لقی دنده ربطی به زیر کاپوت ندارد و از مفصل پایین دسته‌دنده داخل اتاق است که با تعویض بوش ماهکِ داخل کابین برطرف می‌شود.