لیست کامل کدهای خطای موتور و گیربکس در استاندارد OBD-II
سیستم عیب‌یابی داخلی OBD-II زبان مشترک میان تمام خودروهای مدرن و دستگاه‌های دیاگ است. وقتی چراغ چک خودرو روشن می‌شود، کامپیوتر مرکزی (ECU) یک کد خطای استاندارد (Diagnostic Trouble Code – DTC) را در حافظه خود ذخیره می‌کند. شناخت ساختار و مفهوم این کدها به رانندگان و مکانیک‌ها کمک می‌کند تا پیش از تعویض قطعات سالم، ریشه اصلی مشکل را دقیقاً شناسایی کنند. در این مقاله به بررسی ساختار و مهم‌ترین کدهای خطای موتور و گیربکس در استاندارد OBD-II می‌پردازیم.
۱. ساختار استاندارد کدهای خطای OBD-II چیست؟
هر کد خطای استاندارد در سیستم OBD-II متشکل از یک حرف انگلیسی و چهار عدد (مثلاً P0301) است که هر بخش مفهوم خاصی دارد:
-
حرف اول (سیستم مربوطه):
-
P (Powertrain): موتور، گیربکس و سیستم‌های احتراق و سوخت‌رسانی (بیشترین کاربرد).
-
B (Body): بدنه، کیسه هوا، تهویه مطبوع و تجهیزات داخلی.
-
C (Chassis): شاسی، سیستم تعلیق، ترمز ضدقفل (ABS) و فرمان.
-
U (Network): شبکه ارتباطی و سیم‌کشی میان کامپیوترهای خودرو (مانند شبکه ایسیو).
-
-
رقم دوم (نوع کد):
-
۰: کدهای استاندارد بین‌المللی و عمومی (Generic) برای تمام خودروسازان.
-
۱: کدهای اختصاصی سازنده (Manufacturer-Specific) که توسط شرکت سازنده خودرو تعریف شده است.
-
-
رقم سوم (زیرسیستم):
-
۱ و ۲: سیستم اندازه‌گیری هوا و سوخت.
-
۳: سیستم جرقه زنی (مربوط به احتراق و شمع‌ها).
-
۴: کنترل آلایندگی کمکی (مانند کنیستر و کاتالیست).
-
۵: کنترل دور آرام (Idle Speed) و سیستم‌های سرعت‌سنج.
-
۶: کامپیوتر مرکزی و مدارهای خروجی.
-
۷، ۸ و ۹: سیستم انتقال قدرت (گیربکس اتوماتیک).
-
-
ارقام چهارم و پنجم: مشخص‌کننده دقیق‌ترین ایراد جزئی در قطعه مورد نظر.
۲. کدهای مهم و رایج سیستم موتور (Powertrain P-Codes)
موتور خودرو بیشترین سهم را در تولید کدهای خطا دارد. در ادامه دسته‌بندی کدهای رایج موتور آورده شده است:
-
خطاهای سنسور اکسیژن و سوخت (محدوده P0130 تا P0160):
-
این کدها نشان‌دهنده خرابی سنسور اکسیژن، مدار گرم‌کن آن یا غنی/رقیق بودن بیش از حد مخلوط سوخت و هوا هستند.
-
-
خطای احتراق ناقص یا میس‌فایر (محدوده P0300 تا P0305):
-
P0300: احتراق ناقص تصادفی در سیلندرهای مختلف.
-
P0301 تا P0304: احتراق ناقص به تفکیک سیلندر (مثلاً P0301 یعنی سیلندر شماره یک احتراق ناقص دارد که ناشی از خرابی شمع، وایر یا انژکتور است).
-
-
خطای سیستم آلایندگی و کاتالیست (P0420):
-
یکی از شایع‌ترین کدها در خودروهای داخلی؛ نشان‌دهنده افت راندمان یا کارایی مبدل کاتالیزوری است.
-
-
خطاهای سنسور دور موتور و میل‌سوپاپ (P0335 و P0340):
-
نشان‌دهنده قطع سیگنال یا خرابی سنسور دور موتور (میل‌لنگ) یا میل‌سوپاپ که مانع روشن شدن خودرو می‌شود.
-
۳. کدهای مهم و رایج سیستم گیربکس اتوماتیک (Transmission Codes)
کدهای مربوط به گیربکس معمولاً با حرف P و اعدادی در محدوده ۷۰۰ آغاز می‌شوند:
-
P0700: نقص کلی در سیستم کنترل گیربکس (این کد هشدار کلی است و ایسیو موتور را مجبور به روشن کردن چراغ چک می‌کند تا به دیاگ مراجعه کنید).
-
P0715 / P0720: خرابی یا قطعی مدار سنسور دور ورودی (Turbine Speed) یا خروجی شفت گیربکس.
-
P0730: نامعتبر بودن نسبت دنده (نشان‌دهنده لغزش صفحه کلاچ‌ها یا نقص در ساعت گیربکس).
-
P0740: خرابی در مدار شیر برقی (سولنوئید) توربین یا سیستم کلاچ مبدل گشتاور (Torque Converter Clutch).