آموزش باز و بستن و تعمیر آلترناتور پراید + تصاویر
آموزش جامع باز و بستن و تعمیر آلترناتور (دینام) پراید به همراه نکات تخصصی
آلترناتور یا همان دینام پراید، یکی از حیاتی‌ترین قطعات برقی خودرو است. وظیفه اصلی این قطعه، تولید برق مورد نیاز خودرو درونسوز هنگام روشن بودن موتور و همچنین شارژ کردن باتری است. اگر دینام پراید دچار خرابی شود، باتری خودرو در مدت کوتاهی تخلیه شده و ماشین خاموش خواهد شد.
در این مقاله تخصصی از وب‌سایت، قصد داریم به صورت گام‌به‌گام به آموزش باز کردن، عیب‌یابی و تعمیر دینام پراید بپردازیم. اگر به کارهای فنی علاقه دارید و می‌خواهید هزینه‌های تعمیرات خودرو را کاهش دهید، تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
علائم خرابی دینام پراید چیست؟
پیش از اینکه سراغ آچارها برویم، باید بدانیم چه زمانی دینام نیاز به تعمیر دارد. شایع‌ترین نشانه‌های خرابی دینام پراید عبارتند از:
روشن شدن چراغ باتری در پشت آمپر: این بارزترین نشانه عدم شارژ صحیح باتری توسط دینام است.
کم نور شدن چراغ‌ها: اگر در هنگام روشن بودن چراغ‌ها (خصوصاً در شب)، با گاز دادن نور آن‌ها زیاد و با برداشتن پا از روی پدال گاز نور کم شود، دینام ضعیف شده است.
صدای زوزه یا جیرجیر از سمت موتور: این صدا معمولاً به دلیل خرابی بلبرینگ‌های دینام یا خرابی تسمه ایجاد می‌شود.
خالی شدن مداوم باتری: اگر باتری نو خریده‌اید اما بعد از چند روز استارت نمی‌خورد، مقصر اصلی می‌تواند دینام باشد.
ابزار مورد نیاز برای باز کردن دینام پراید
برای این کار به ابزار زیر نیاز دارید:
آچار تخت یا رینگی شماره ۱۰، ۱۲ و ۱۴
بکس شماره ۱۰ و ۱۲ با دسته جغجغه
پیچ‌گوشتی دوسو و چهارسو
انبر دست یا سیم‌چین
مولتی‌متر (برای تست قطعات)
چراغ قوه
مراحل گام‌به‌گام باز کردن دینام پراید
برای تعویض یا تعمیر دینام پراید، باید مراحل زیر را با دقت دنبال کنید:
گام اول: قطع کردن باتری (مهم‌ترین نکته ایمنی)
پیش از هرگونه دستکاری در سیستم برق خودرو، کابل منفی باتری (-) را باز کنید تا از اتصالی کردن و جرقه زدن جلوگیری شود.
گام دوم: باز کردن قاب محافظ و شل کردن تسمه دینام
در صورت وجود قاب محافظ روی موتور، آن را باز کنید.
با استفاده از آچار مناسب، مهره ریگلاژ (پیچ تنظیم کشش تسمه) را شل کنید.
دینام را به سمت موتور هل دهید تا تسمه شل شود و سپس تسمه دینام را از روی فولی آن خارج کنید.
گام سوم: جدا کردن دستک‌های سیم‌کشی دینام
درپوش پلاستیکی پشت دینام (روی مهره برق) را کنار بزنید.
با استفاده از آچار مناسب، مهره کابل برق اصلی که از باتری/استارت آمده را باز کنید و کابل را جدا نمایید.
سوکت فیش تحریک دینام (چراغ باتری) را با فشار دادن ضامن آن بکشید و جدا کنید.
گام چهارم: بیرون آوردن دینام از محفظه موتور
پیچ‌های بلند پایه دینام (معمولاً مهره و پیچ شماره ۱۴) که دینام را به موتور متصل کرده‌اند را باز کنید.
با احتیاط کامل، دینام را از جای خود خارج کرده و از محفظه موتور بیرون بیاورید.
آموزش تعمیر و تعویض قطعات داخلی دینام پراید
حالا که دینام روی میز کار شماست، می‌توانید آن را باز کرده و قطعات معیوب را تعویض کنید. قطعات اصلی دینام پراید شامل: آرمیچر (رترور)، استاتور (بالشتک)، دیود، افتامات (رگولاتور ولتاژ)، ذغال‌ها و بلبرینگ‌ها هستند.
۱. تعویض ذغال دینام پراید
ذغال‌ها وظیفه انتقال جریان برق به کلکتور آرمیچر را دارند. تمام شدن ذغال‌ها یکی از رایج‌ترین دلایل شارژ نکردن دینام است.
تصویر ذهنی: ذغال‌ها درون یک محفظه پلاستیکی به همراه فنر قرار دارند.
با باز کردن پیچ‌های روی افتامات، مجموعه ذغال قابل دسترسی است.
اگر طول ذغال‌ها کمتر از ۵ میلی‌متر شده باشد، باید آن‌ها را تعویض کنید (معمولاً ذغال و افتامات به صورت یک مجموعه تعویض می‌شوند).
۲. بررسی و تست دیود دینام
پل دیود وظیفه تبدیل جریان متناوب (AC) تولید شده در دینام به جریان مستقیم (DC) برای شارژ باتری را دارد.
با استفاده از مولتی‌متر در حالت تست بوق (دیود)، سلامت پایه‌های دیود را بررسی کنید. اگر دیودی اتصال کوتاه داده باشد یا نسوزد، دینام شارژ نخواهد داشت و پل دیود باید تعویض شود.
۳. تعویض بلبرینگ‌های دینام
اگر دینام در حال چرخش صدای زوزه می‌دهد یا با دست چرخاندن آن احساس خش‌خش یا گیر کردن دارید، بلبرینگ‌ها خراب شده‌اند.
با استفاده از پولی‌کش، بلبرینگ‌های کهنه را از محور آرمیچر خارج کرده و بلبرینگ‌های جدید (با شماره‌های استاندارد پراید) را با ضربات آرام جا بزنید.
۴. تست بالشتک (استاتور) و آرمیچر (رترور)
با مولتی‌متر مطمئن شوید سیم‌پیچ‌های استاتور قطعی یا اتصال به بدنه (شاسی) نداشته باشند.
همچنین کلکتور آرمیچر را بررسی کنید؛ اگر شیارهای آن گود افتاده یا سیاه‌شده باشد، نیاز به تراشکاری یا تعویض دارد.
مراحل بستن دینام پراید
پس از تعمیر و تعویض قطعات معیوب، حالا وقت بستن دینام است. این کار دقیقاً برعکس مراحل باز کردن انجام می‌شود:
دینام را در جای خود روی موتور قرار داده و پیچ‌های پایه را به صورت دستی جا بزنید (هنوز کاملاً سفت نکنید).
تسمه دینام را روی فولی قرار دهید.
با اهرم کردن یک اهرم مناسب (یا دست)، دینام را به سمت بیرون بکشید تا تسمه به میزان استاندارد (نه خیلی سفت و نه خیلی شل، با حدود ۱ سانتیمتر بازی) کشیده شود. سپس پیچ‌های پایه را سفت کنید.
کابل برق اصلی و سوکت فیش تحریک را محکم سر جای خود ببندید.
در نهایت کابل منفی باتری را وصل کنید.
تست نهایی دینام روی خودرو
پس از روشن کردن خودرو، برای اطمینان از سلامت دینام:
با یک مولتی‌متر دو سر باتری را اندازه بگیرید. ولتاژ شارژ باید بین ۱۳.۸ تا ۱۴.۴ ولت باشد. اگر ولتاژ زیر ۱۳.۵ یا بالای ۱۵ ولت بود، سیستم شارژ هنوز مشکل دارد و باید دوباره بررسی شود.
چراغ باتری در پشت آمپر باید بلافاصله پس از روشن شدن خودرو خاموش شود.
نکات ایمنی مهم
هرگز در زمان روشن بودن خودرو، کابل باتری را برای تست دینام جدا نکنید؛ این کار می‌تواند به ایسیو (ECU) و سیستم‌های برقی پراید آسیب جدی بزند.
در هنگام تعویض تسمه، مراقب باشید تسمه بیش از حد سفت نشود چرا که به بلبرینگ واترپمپ و دینام آسیب می‌زند.
نتیجه‌گیری
تعمیر دینام پراید کار چندان پیچیده‌ای نیست و با داشتن ابزار اولیه و کمی دقت می‌توانید از پس آن بربیایید. با این حال، اگر در بخش‌های برقی مانند لحیم‌کاری دیودها یا تست بالشتک‌ها مهارت کافی ندارید، پیشنهاد می‌شود قطعه باز شده را به یک برقکار خودرو (باتری‌ساز) بسپارید.
امیدواریم این آموزش برای شما مفید بوده باشد. اگر سوال یا تجربه‌ای در زمینه تعمیر دینام پراید دارید، حتماً در بخش نظرات با ما در میان بگذارید!