خودروهای ایرانی که از روی ماشینهای مشهور جهان کپی شده است +عکس
در تاریخ صنعت خودرو ایران، طراحان و مهندسان داخلی همواره تلاش کرده‌اند تا با الگوبرداری از مدل‌های روز دنیا، نیاز بازار تشنه و بسته ایران را پاسخ دهند. به دلایل مختلفی نظیر تحریم‌ها، عدم دسترسی به تکنولوژی‌های روز دنیا، کمبود بودجه برای تحقیق و توسعه (R&D) و دولتی بودن صنعت خودرو، «مهندسی معکوس» و الگوبرداری ظاهری از خودروهای مشهور جهانی به یک رویه رایج در ایران‌خودرو، سایپا و سایر خودروسازان خصوصی تبدیل شده است.
در این مقاله قصد داریم به بررسی خودروهای ایرانی بپردازیم که ساختار، پلتفرم یا ظاهر آن‌ها به طور مستقیم از ماشینهای معروف جهان کپی شده است.
۱. سایپا شاهین؛ ترکیبی از تویوتا و برلیانس
سایپا شاهین (رهام سابق) یکی از جدیدترین محصولات ملی سایپا است که روی پلتفرم SP100 توسعه یافته است. سایپا ادعا می‌کند که این خودرو طراحی کاملاً بومی دارد، اما نگاهی دقیق به خطوط بدنه، فرم ستون‌ها و طراحی کلی آن نشان می‌دهد که طراحان ایرانی به شدت از محصولات روز دنیا الهام گرفته‌اند.
- الگوی جهانی: نمای جانبی و فرم کابین سایپا شاهین شباهت زیادی به تویوتا پریوس (نسخه قبلی) و برخی محصولات برلیانس (شریک تجاری سابق سایپا) دارد. پلتفرم این خودرو نیز با همکاری شرکت‌های مشاور خارجی و با الگوبرداری از پلتفرم‌های تویوتا توسعه یافته است.
۲. ایران‌خودرو تارا؛ الگوبرداری از پژو و خودروهای روسی
تارا که در واقع نسخه داخلی‌سازی شده‌ی پژو 301 فرانسوی است، پس از خروج پژو از ایران به دلیل تحریم‌ها، با تغییراتی در ظاهر جلو و عقب با نام «تارا» معرفی شد.
- الگوی جهانی: بخش اصلی بدنه، چارچوب و پلتفرم تارا کاملاً متعلق به پژو ۳۰۱ است. با این حال، چراغ‌های پیوسته عقب و طراحی نامتقارن جلو‌پنجره آن، یادآور طراحی‌های مدرن خودروهای کره‌ای و چینی است. بسیاری از کارشناسان نیز طراحی عقب تارا را الهام‌گرفته از خودروی روسی لادا وستا می‌دانند.
۳. آریا (سایپا SP100 کراس)؛ نسخه ایرانی تویوتا C-HR
سایپا پس از عرضه شاهین، تصمیم گرفت نسخه هاچ‌بک کراس‌اوور آن را با نام «آریا» روانه بازار کند. این خودرو نیز روی همان پلتفرم SP100 ساخته شده است.
- الگوی جهانی: فرم کلی بدنه آریا تلاش می‌کند تا حس و حال یک کراس‌اوور کوپه را منتقل کند. شیب سقف و فرم پنجره‌ها بی‌شباهت به تویوتا C-HR یا برخی محصولات اقتصادی کیا و هیوندای نیست.
۴. سایپا تیبا؛ پراید مدرنی که به تیوولی و ریو نزدیک شد
سایپا تیبا (مروارید سابق) به عنوان دومین خودروی ملی ایران شناخته می‌شود. سایپا در زمان معرفی تیبا اعلام کرد که این خودرو روی پلتفرم X200 (مشتق شده از پراید اما تقویت شده) ساخته شده و طراحی بدنه آن کاملاً مستقل است.
- الگوی جهانی: در زمان عرضه، سایپا ادعا کرد که طراحی تیبا تلفیقی از خودروهای روز دنیاست. نمای جلویی تیبا شباهت‌هایی به کیا ریو (نسخه‌های قدیمی‌تر) و فرم کلی بدنه آن یادآور هاچ‌بک‌های اقتصادی اروپایی بود. البته تناسبات هندسی تیبا به دلیل محدودیت‌های پلتفرم پراید، همواره مورد انتقاد طراحان قرار داشت.
۵. آمیکو آسیا (AS آسیا) و پیکاپ‌های چینی؛ کپی‌های آشکار از فورد و ایسوزو
اگر از خودروهای سواری بگذریم، در بخش خودروهای کار و تجاری و پیکاپ‌ها نیز کپی‌کاری به اوج خود می‌رسد. بسیاری از پیکاپ‌های مونتاژ شده توسط شرکت‌های خصوصی ایرانی، در واقع نسخه‌های ری‌برند شده (Rebadged) خودروهای چینی هستند که خود آن‌ها از برندهای بزرگ آمریکایی و ژاپنی کپی کرده‌اند.
- الگوی جهانی: پیکاپ‌هایی مانند آمیکو آسیا، فوتون تونلند، و حتی برخی محصولات مکث موتور، ظاهری بسیار شبیه به پیکاپ‌های معروف آمریکایی نظیر فورد F-150 یا دوج رم دارند.
چرا خودروسازان ایرانی به سراغ کپی‌برداری می‌روند؟
- هزینه‌های سرسام‌آور طراحی از صفر: طراحی یک خودرو از صفر نیازمند میلیون‌ها دلار سرمایه‌گذاری، نرم‌افزارهای پیشرفته و آزمایشگاه‌های آیرودینامیک است که خودروسازان دولتی تمایلی به صرف این هزینه ندارند.
- تحریم‌های بین‌المللی: عدم دسترسی به طراحان تراز اول جهان و استودیوهای طراحی بین‌المللی، خودروسازان را محدود به استفاده از استعدادهای داخلی با امکانات محدود یا شرکت‌های درجه‌دو چینی می‌کند.
- الگوبرداری از پلتفرم‌های قدیمی: وقتی پلتفرم یک خودروی قدیمی (مثل پژو 405 یا پراید) به عنوان پایه استفاده می‌شود، دست طراح برای خلق یک فرم کاملاً مدرن و آیرودینامیک بسته است.
کلام آخر
کپی‌برداری یا الگوبرداری از خودروهای مشهور جهان در صنعت خودروی ایران، راهی میانبر برای جبران عقب‌ماندگی تکنولوژیک است. اگرچه در سال‌های اخیر شاهد پیشرفت‌هایی در زمینه طراحی مستقل‌تر (مانند پروژه تارا و شاهین) بوده‌ایم، اما صنعت خودروی ایران هنوز راه درازی در پیش دارد تا بتواند خودروهایی با هویت بصری کاملاً مستقل، رقابتی و مطابق با استانداردهای روز جهانی به بازار عرضه کند.
نظر شما چیست؟ آیا طراحی خودروهای ایرانی توانسته رضایت شما را جلب کند یا کپی‌برداری‌ها بیش از حد توی ذوق می‌زنند؟ دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.