روش صحیح بستن موتور پله ای پراید ،پژو ۴۰۵ ،سمند و ۲۰۶
موتور پلهای (که در اصطلاح مکانیکی به آن استپر موتور – Stepper Motor میگویند) قطعهای الکترونیکی-مکانیکی است که روی دریچه گاز یا هوزینگ آن نصب میشود و وظیفه تنظیم و تثبیت دور آرام (آدلینگ) موتور در زمان رها بودن پدال گاز را بر عهده دارد.
اگر این قطعه به درستی تعویض یا سرویس نشود، مشکلاتی مانند نوسان دور موتور، خاموش شدن ماشین هنگام ترمزگیری یا گاز خوردن بیدلیل ایجاد میکند. در ادامه، روش اصولی و صحیح باز کردن، ریست کردن و بستن استپر موتور در خودروهای پراید (انژکتوری)، پژو ۴۰۵، سمند (موتور XU7) و پژو ۲۰۶ (دریچه گاز مکانیکی) آموزش داده شده است.
ابزار مورد نیاز
-
پیچگوشتی چهارسو یا آچار بکس ستارهای/آلن (بسته به نوع خودرو و پیچهای استپر).
-
اسپری انژکتور شور یا کاربراتور شور.
-
یک تکه سیم یا دستمال تمیز.
-
دستگاه دیاگ (اختیاری، اما برای خودروهایی مانند ۲۰۶ بسیار کمککننده است).
مرحله اول: باز کردن و تمیزکاری (پیشنیاز نصب صحیح)
قبل از بستن استپر جدید یا تمیز کردن استپر کهنه، نکات زیر را رعایت کنید:
-
قطع کردن باتری: برای ایمنی سیستم برق و جلوگیری از خطای ایسیو (ECU)، سرباطری منفی را جدا کنید.
-
باز کردن استپر: سوکت برق استپر را بکشید. سپس پیچهای اتصال آن (معمولاً ۲ عدد پیچ چهارسو یا ستارهای) را باز کرده و استپر را خارج کنید.
-
شستشوی محفظه (Seat): محل نشستن استپر و لبههای دریچه گاز را با اسپری انژکتورشور و دستمال کاملاً از دوده و رسوبات سیاه پاک کنید. اگر این مجرا کثیف باشد، استپر جدید نیز به خوبی کار نخواهد کرد.
مرحله دوم: تکنیک حیاتی «جمع کردن شفت استپر» (بسیار مهم)
استپر موتورهای نو دارای یک شفت (موزک) متحرک هستند که کاملاً بیرون آمده است. اگر استپر را با همان حالت بیرونزده روی خودرو ببندید، به موتور فشار آمده و سرسوزن یا مکانیزم داخلی آن خرد میشود یا ماشین به شدت گاز میخورد.
-
روش جمع کردن شفت:
-
در خودروهای پژو ۴۰۵، سمند (XU7) و پراید: نیازی به دستگاه نیست. با دست یا انبردست (بسیار بااحتیاط و بدون چرخاندنِ خشن دندهها)، میتوانید شفت مخروطی را به آرامی به سمت بدنه استپر فشار دهید تا کاملاً به داخل جمع شود. (البته در برخی مدلهای استپر با فشار دستِ خالی حرکت نمیکند و با اتصال پینهای برق به باتری در کسری از ثانیه جمع میشود، اما فشار ملایم دست معمولاً کافی است).
-
نکته ایمنی: هرگز شفت استپر را به زور نچرخانید، زیرا رزوههای حلزونی داخل آن خراب میشود.
-
مرحله سوم: نصب فیزیکی استپر روی خودرو
-
بررسی واشر اورینگ: مطمئن شوید واشر لاستیکی کوچک (اورینگ) دور استپر سالم باشد و حالت فشرده یا پارگی نداشته باشد تا هوا از اطراف آن نشت نکند.
-
قرار دادن در محل: استپر را به صورت صاف و مستقیم روی پایه دریچه گاز قرار دهید.
-
بستن پیچها: دو پیچ نگهدارنده را با دست ببندید و سپس با پیچگوشتی سفت کنید. (پیچها را بیش از حد سفت نکنید تا پایههای پلاستیکی یا آلومینیومی هوزینگ ترک نخورند).
-
جا زدن سوکت: سوکت برق را فشار دهید تا خارهای آن کاملاً قفل شود.
مرحله چهارم: کالیبراسیون و ریست الکترونیکی (آموزش ایسیو)
پس از نصب فیزیکی، کامپیوتر خودرو (ECU) باید موقعیت جدید استپر را بشناسد. روش کالیبراسیون بر اساس نوع خودرو کمی متفاوت است:
الف) روش تنظیم در پراید، پژو ۴۰۵ و سمند (XU7)
-
سرباطری منفی را که در ابتدا برداشته بودید، دوباره محکم ببندید.
-
سوئیچ را باز کنید (به حالت پله آخر قبل از استارت، تا چراغهای پشت آمپر روشن شوند)؛ اما استارت نزنید.
-
اجازه دهید به مدت ۱۰ الی ۱۵ ثانیه سوئیچ در این حالت بماند (در این زمان ایسیو خود به خود شفت استپر را جلو و عقب برده و تنظیم میکند). در این حالت ممکن است صدای ویزویز خفیفی از سمت موتور شنیده شود که کاملاً طبیعی است.
-
سوئیچ را ببندید و ۵ ثانیه صبر کنید.
-
حالا خودرو را بدون گاز دادن روشن کنید. اجازه دهید موتور چند دقیقه درجا کار کند تا دمای آب بالا بیاید و دور آرام روی مقدار استاندارد (معمولاً بین ۸۰۰ تا ۹۰۰ دور در دقیقه) ثابت شود.
ب) روش تنظیم در پژو ۲۰۶ (بهویژه تیپ ۲ و ۵ با دریچه گاز مکانیکی)
۲۰۶ سیستم حساسی نسبت به استپر دارد و گاهی نیاز به ریست ایسیو یا تنظیم با دیاگ دارد:
-
سوئیچ را باز کنید و ۵ ثانیه صبر کنید، سپس ببندید.
-
سوئیچ را باز کنید، پدال گاز را تا انتها فشار دهید و ۵ ثانیه نگه دارید، سپس پدال را رها کرده و سوئیچ را ببندید.
-
۵ ثانیه صبر کنید و خودرو را روشن کنید (بدون پدال گاز).
-
اگر دور موتور همچنان بالا ماند یا نوسان داشت، بهترین راهکار ریست پارامترهای دریچه گاز با دستگاه دیاگ در یک تعمیرگاه است تا ایسیو مقدار اولیه استپر را تعریف (Reset to factory defaults) کند.
