بررسی جامع مشکلات سیستم ترمز و خطاهای ای‌بی‌اس (ABS) در تارا؛ عیب‌یابی و راهکارها
سیستم ترمز هر خودرو از حیاتی‌ترین اجزای ایمنی آن به شمار می‌رود که مستقیماً با جان سرنشینان در ارتباط است. خودروی «تارا» مجهز به ترمزهای دیسکی در هر چهار چرخ، سیستم توزیع الکترونیکی نیروی ترمز (EBD) و سیستم ترمز ضدقفل (ABS) است که عملکرد مطلوبی را در توقف‌های ناگهانی ارائه می‌دهد. با این حال، برخی مالکان در فروم‌ها و جستجوهای خود به بروز خطاهای گاه‌وبی‌گاه سیستم ای‌بی‌اس، صدای سوت لنت‌ها یا سفتی پدال ترمز اشاره کرده‌اند. در این مقاله به بررسی دقیق ایرادات سیستم ترمز و خطاهای ABS تارا می‌پردازیم.
۱. روشن شدن چراغ هشدار ABS و خطاهای سیستم پایداری
یکی از رایج‌ترین مواردی که رانندگان تارا ممکن است با آن مواجه شوند، روشن شدن ناگهانی چراغ زرد رنگ ABS یا چراغ سیستم کنترل پایداری (ESC) روی صفحه کیلومتر (پشت آمپر) است.
دلایل اصلی بروز این خطا:
-
آلودگی یا خرابی سنسور سرعت چرخ (Wheel Speed Sensor): در هر چرخ، یک سنسور مغناطیسی وجود دارد که سرعت چرخش را به یونیت مرکزی گزارش می‌دهد. جمع شدن براده‌های فلزی، گل‌ولای یا ضربه به سیم‌کشی این سنسورها می‌تواند سیگنال‌دهی را مختل کند.
-
خطاهای نرم‌افزاری یونیت ABS: نوسانات ولتاژ باتری یا خطای موقت در شبکه کامپیوتری خودرو (Multiplex) می‌تواند کدهای خطای کاذب ایجاد کند.
-
ضعف در سوکت‌ها و اتصالات: نفوذ رطوبت به سوکت‌های اصلی ماژول ترمز در محفظه موتور.
راهکارهای عیب‌یابی و اصلاح:
-
بررسی با دستگاه دیاگ تخصصی: برای شناخت دقیق اینکه خطا از کدام چرخ یا بخش صادر شده، باید خودرو را به دیاگ متصل کرد تا کد خطای مربوطه (مثلاً قطعی مدار سنسور چرخ جلو) خوانده شود.
-
تمیز کردن سنسور چرخ: باز کردن سنسورهای سرعت چرخ و تمیز کردن آن‌ها از براده‌ها و آلودگی‌ها توسط مکانیک.
-
ریست کردن خطاها: پاک کردن خطاهای ماندگار در حافظه یونیت ABS.
۲. صدای سوت، جیغ یا زوزه لنت‌ها هنگام ترمزگیری
برخی مالکان تارا، به‌ویژه در کیلومترهای اولیه کارکرد خودرو یا پس از تعویض لنت‌های ترمز فابریک با نمونه‌های بازار آزاد، از ایجاد صدای آزاردهنده جیغ یا سوت کشیدن هنگام فشردن پدال ترمز گلایه دارند.
علت فنی:
-
کیفیت متریال لنت ترمز: استفاده از لنت‌های دارای درصد بالای آزبست یا متریال‌های سخت و بی‌کیفیت که با دیسک ترمز همخوانی ندارند.
-
شیشه‌ای شدن سطح لنت: داغ شدن بیش از حد لنت‌ها در ترافیک‌های سنگین یا سرازیری‌ها که باعث سخت شدن لایه‌ی سطحی لنت می‌شود.
روش‌های رفع مشکل:
-
تعویض لنت‌ها با نمونه‌های استاندارد سرامیکی یا ارگانیک مرغوب.
-
تراشکاری سطحی دیسک ترمز (در صورت لبه‌دار شدن یا تاب برداشتن) و استفاده از چسب یا خمیرهای ضدصدا در پشت لنت‌ها.
۳. احساس ضربه یا لرزش در پدال ترمز (عملکرد طبیعی یا خرابی دیسک؟)
هنگامی که سیستم ABS در شرایط لغزنده وارد مدار می‌شود، ضربان و لرزش سریعی زیر پدال ترمز احساس می‌شود که کاملاً طبیعی است و نشان‌دهنده‌ی کارکرد صحیح سامانه ضدقفل است. اما اگر این لرزش در سرعت‌های بالا و هنگام ترمزگیری معمولی در جاده‌های خشک رخ دهد، ریشه در جای دیگری دارد.
علت لرزش غیرعادی:
-
تاب برداشتن دیسک ترمز (Disc Warping): عبور از آب‌نماها یا شستشوی خودرو بلافاصله پس از رانندگی طولانی (هنگامی که دیسک‌ها داغ هستند) موجب سرد شدن ناگهانی و تاب برداشتن دیسک چرخ جلو می‌شود.
راهکار اصلاحی:
-
تراش دقیق دیسک‌ها با دستگاه تراش درجا یا تعویض کامل دیسک‌های چرخ جلو در صورت آسیب دیدگی شدید.