تاریخچه گیربکس دستی
سیستم انتقال قدرت دستی (Manual Transmission) قدیمیترین، سادهترین و در عین حال قابل اعتمادترین روش برای انتقال نیروی موتور به چرخهاست.
چالشهای نخستین سیستمهای تعویض دنده
در سالهای اولیه اختراع خودرو، خودروها یا دنده نداشتند یا از سیستمهای زنجیر و تسمه بدوی برای تغییر سرعت استفاده میکردند. این سیستمها در شیبها قدرت کافی نداشتند و کنترل خودرو را بسیار دشوار میساختند.
میلاد گیربکس دستی مجهز به چرخدنده (۱۸۹۴)
در سال ۱۸۹۴ میلادی، دو مخترع فرانسوی به نامهای لوئی-رنه پانارد (Louis-René Panhard) و امیل لوازور (Émile Levassor) اولین گیربکس دستی چرخدندهای ۳ سرعته را طراحی و روی خودرو نصب کردند. این سیستم که به «Sliding Mesh» یا چرخدندههای کشویی معروف بود، اساس گیربکسهای دستی امروزی را شکل داد.
چالش بزرگ: رانندگی بدون سینکرونیزور (دوبل کلاچ)
گیربکسهای دستی اولیه فاقد سیستم همگامساز (Synchronizer) بودند. برای تعویض دنده، راننده باید سرعت دور موتور و چرخدندهها را دقیقاً با یکدیگر هماهنگ میکرد؛ در غیر این صورت چرخدندهها با صدای شدید سایش روی هم میلغزیدند یا میشکستند. رانندگان مجبور بودند تکنیکی به نام «دوبل کلاچ» (Double-Clutching) را اجرا کنند.
اختراع سیستم سینکرونیزور (دنده برنجی)
در سال ۱۹۲۸، شرکت جنرال موتورز با ثبت اختراع گیربکس همگامسازیشده (Synchromesh) توسط “ارل تامپسون”، تعویض دنده دستی را برای همیشه تغییر داد. با اضافه شدن دندههای برنجی و همگامسازها، تعویض دنده بدون نیاز به دوبل کلاچ و بدون صدا انجام میشد. این نوآوری سبب شد گیربکس دستی به استاندارد جهانی خودروها در قرن بیستم تبدیل شود.
