تست خرابی کاتالیست
خراب شدن یا گرفتگی کاتالیزور آسیب‌های جدی به موتور خودرو وارد کرده و مصرف سوخت را به شدت افزایش می‌دهد. برای اطمینان از سلامت کاتالیست می‌توانید از روش‌های زیر استفاده کنید:
علائم و نشانه‌های اصلی خرابی کاتالیزور
-
کاهش شدید شتاب و توان خودرو: خودرو در سربالایی‌ها یا هنگام گاز دادن کیپ می‌شود و اصطلاحاً نفس ندارد.
-
روشن شدن چراغ چک (Check Engine): ثبت خطاهای مربوط به سنسور اکسیژن (مانند خطای P0420 – کاهش کارایی کاتالیزور).
-
افزایش ناگهانی مصرف سوخت: به دلیل عدم خروج راحت گازها و افت راندمان حجم موتور.
-
استشمام بوی بد (مشابه گوگرد یا تخم‌مرغ گندیده): نشان‌دهنده عدم سوزاندن صحیح ترکیبات گوگردی در کاتالیزور.
-
شنیده شدن صدای جیرجیر یا تق‌تق از زیر خودرو: نشانه خرد شدن شبکه سرامیکی داخل کاتالیزور است.
-
داغ شدن بیش از حد اگزوز و موتور: به دلیل مسدود شدن مسیر خروج دود.
روش‌های تخصصی تست و عیب‌یابی کاتالیزور
۱. تست با دستگاه دیاگ (Scan Tool): بررسی نمودار ولتاژ سنسور اکسیژن دوم (بعد از کاتالیزور). اگر ولتاژ سنسور دوم نوسانات زیادی مانند سنسور اول داشته باشد، کاتالیزور کارایی خود را از دست داده است. ۲. تست فشار معکوس (Back Pressure Test): با بستن فشارسنج در محل سنسور اکسیژن اول، میزان فشار خروجی دود اندازه‌گیری می‌شود. فشار بیش از حد نشان‌دهنده گرفتگی کاتالیزور است. ۳. تست دمایی (با تب‌سنج مادون قرمز): دمای لوله خروجی کاتالیزور باید حدود چند ۱۰ درجه سانتی‌گراد داغ‌تر از لوله ورودی آن باشد. اگر دمای ورودی و خروجی یکسان باشد یا خروجی سردتر باشد، کاتالیزور عمل نمی‌کند. ۴. تست معاینه فنی (دستگاه آنالیز گازهای خروجی): اندازه‌گیری درصد گازهای $CO$، $HC$ و $NO_x$ خروجی از اگزوز.