سیستم خنک‌کننده موتور یکی از حیاتی‌ترین بخش‌های خودرو است که وظیفه دارد دمای پیشرانه را در محدوده استاندارد (بین ۹۰ تا ۹۵ درجه سانتی‌گراد) حفظ کند. وجود هوا در داخل مدار گردش آب (رادیاتور، بلوک موتور، شیلنگ‌ها و هواگیرها) مانع از جریان صحیح مایع خنک‌کننده (ضد یخ) شده و باعث ایجاد نقاط داغ (Hot Spots)، جوش آوردن ناگهانی موتور و در بدترین حالت سوختن واشر سرسیلندر می‌شود. هواگیری اصولی پس از هر بار تعمیر موتور، تعویض ضد یخ یا باز کردن شیلنگ‌ها الزامی است. در این مقاله به آموزش گام‌به‌گام و حرفه‌ای هواگیری سیستم خنک‌کننده می‌پردازیم.
۱. ابزار و تجهیزات مورد نیاز برای هواگیری
-
مایع خنک‌کننده (ترکیب ۵۰-۵۰ آب مقطر و ضد یخ استاندارد)
-
پیچ‌گوشتی چهارسو یا آچار مناسب برای باز کردن پیچ‌های هواگیری (پیچ‌های پلاستیکی یا برنجی روی ترموستات یا رادیاتور بخاری)
-
دستکش ایمنی و پارچه ضخیم (برای جلوگیری از سوختگی با آب داغ)
-
یک بطری پلاستیکی بریده‌شده (جهت استفاده به عنوان قیف بلند روی درب منبع انبساط در صورت نیاز)
۲. مراحل دقیق و گام‌به‌گام هواگیری سیستم خنک‌کننده
هشدار ایمنی بسیار مهم
هرگز در حالی که موتور داغ است اقدام به باز کردن درب رادیاتور یا منبع انبساط نکنید. فشار بالای سیستم و آب جوش باعث پاشش شدید و سوختگی درجه یک پوستی می‌شود. اجازه دهید موتور کاملاً ولرم یا سرد شود.
1.باز کردن پیچ‌های هواگیری و پر کردن منبع آب:گام اول.
خودرو را در یک سطح کاملاً صاف پارک کنید. ترمز دستی را بکشید. پیچ‌های هواگیری (معمولاً یکی روی محفظه ترموستات و دیگری روی لوله‌های ورودی بخاری در کابین یا رادیاتور) را با آچار شل کنید اما کاملاً بیرون نیاورید. منبع انبساط را با ترکیب آب مقطر و ضد یخ تا خط Maximum پر کنید.
Verification: پیچ‌های هواگیری باز شده و مسیر خروج هوا آماده است.
2.روشن کردن موتور و گرم شدن پیشرانه:گام دوم.
درب منبع انبساط را باز نگه دارید (یا قیف مخصوص را روی آن فیکس کنید). موتور را روشن کنید و اجازه دهید در حالت درجا کار کند. با بالا آمدن دمای موتور، ترموستات باز می‌شود و مایع خنک‌کننده به گردش درمی‌آید. بخاری خودرو را روی دور تند آب گرم قرار دهید تا مسیر رادیاتور بخاری نیز هواگیری شود.
Verification: مایع خنک‌کننده در سیستم به جریان افتاده و سطح آب درون منبع کاهش می‌یابد.
3.خروج هوا از پیچ‌های هواگیری:گام سوم.
با دقت به پیچ‌های هواگیری نگاه کنید؛ ابتدا هوا به صورت حباب‌های متوالی و همراه با آب خارج می‌شود. اجازه دهید تا زمانی که آب کاملاً یکدست و بدون حباب از پیچ‌های هواگیری بیرون بزند جریان برقرار باشد. سپس پیچ‌ها را به آرامی سفت کنید.
Verification: از پیچ‌های هواگیری فقط مایع خنک‌کننده خالص و بدون هیچ‌گونه حباب هوا خارج می‌شود.
4.کنترل نهایی سطح مایع و تست عملکرد فن‌ها:گام چهارم.
سطح آب داخل منبع انبساط را بررسی کنید و در صورت نیاز تا خط مشخص‌شده پر کنید. درب منبع را ببندید. اجازه دهید موتور کار کند تا دور تند فن رادیاتور حداقل دو بار روشن و خاموش شود تا از عملکرد صحیح سیستم مطمئن شوید.
Verification: دور تند فن به موقع عمل می‌کند، آمپر آب ثابت می‌ماند و هیچ نشتی در اتصالات وجود ندارد.
