معرفی اجزا سیستم خنک کننده موتور پژو ۲۰۶ و عملکرد هر کدام ؟

۱. رادیاتور (Radiator)

• جنس و ساختار: معمولاً از جنس آلومینیوم با لوله‌ها و پره‌های (Fin) متراکم ساخته شده تا تبادل حرارتی به حداکثر برسد. در ۲۰۶ رادیاتور در جلوی خودرو پشت سپر و جلوی کندانسور کولر قرار دارد.
• عملکرد: آب داغ و ضدیخ که از موتور خارج شده، وارد رادیاتور می‌شود. با عبور جریان هوا از میان پره‌های رادیاتور (چه از طریق حرکت ماشین و چه از طریق کارکرد فن)، گرمای مایع گرفته می‌شود و خنک می‌گردد تا دوباره به موتور بازگردد.

۲. ترموستات (Thermostat)

• ساختار: یک شیر مکانیکی حساس به حرارت است که در محفظه‌ای به نام هوسینگ (قاب ترموستات) قرار دارد (در ۲۰۶ معمولاً ترموستات‌های ۸۹ درجه سانتی‌گراد استفاده می‌شود).
• عملکرد: وظیفه حیاتی تنظیم دمای موتور را بر عهده دارد.
  • وقتی موتور سرد است، ترموستات بسته است تا آب فقط درون موتور بچرخد و ماشین سریع‌تر به دمای کاری مناسب برسد.
  • وقتی دمای آب به حدود ۸۹ درجه می‌رسد، ترموستات به صورت خودکار باز می‌شود تا اجازه دهد آب داغ وارد رادیاتور شود و خنک گردد.

۳. واترپمپ یا پمپ آب (Water Pump)

• ساختار: یک پمپ گریز از مرکز است که پره‌های آن توسط تسمه تایم (در موتور TU5) یا تسمه دینام (در برخی مدل‌ها) به چرخش درمی‌آیند.
• عملکرد: قلب تپنده گردش آب است. واترپمپ به‌صورت مداوم مایع خنک‌کننده را از رادیاتور مکیده و با فشار به درون بلوک سیلندر و سرسیلندر پمپ می‌کند تا گرما را از اطراف اتاق احتراق جذب کند.

۴. فن خنک‌کننده و پروانه (Electric Fan)

• ساختار: یک پروانه الکتریکی بزرگ پشت رادیاتور قرار دارد که توسط یک موتور الکتریکی قوی هدایت می‌شود.
• عملکرد: هنگامی که خودرو متوقف است یا در ترافیک حرکت کندی دارد (که جریان هوای محیط برای خنک کردن رادیاتور کافی نیست)، ایسیو (ECU) فرمان روشن شدن فن را صادر می‌کند تا هوا را از میان رادیاتور عبور دهد.

۵. مقاومت فن و رله‌ها (Resistor & Relays)

• ساختار: در پژو ۲۰۶، فن دارای دو دور (کند و تند) است. مقاومت فن (رزیستانور) و رله‌های کنترل‌کننده (رله‌های سبز و قهوه‌ای/نارنجی) در محفظه موتور تعبیه شده‌اند.
• عملکرد:
  • دور کند: در دماهای حدود ۹۲ الی ۹۶ درجه فعال می‌شود تا با دور پایین و بی‌صدا، دما را کنترل کند (جریان برق از طریق مقاومت فن می‌گذرد).
  • دور تند: اگر ترافیک سنگین باشد یا کولر روشن شود و دما از حدود ۹۹ الی ۱۰۱ درجه بالاتر برود، مقاومت دور زده می‌شود و فن با حداکثر قدرت (دور تند) کار می‌کند تا دما را سریعاً پایین بیاورد.

۶. فشنگی آب یا سنسور دما (Coolant Temperature Sensor – CTS)

• ساختار: یک سنسور الکترونیکی است که معمولاً روی هوسینگ ترموستات یا مسیر خروجی آب نصب می‌شود (در ۲۰۶ غالباً سنسور سبزرنگ است).
• عملکرد: دمای لحظه‌ای مایع خنک‌کننده را اندازه‌گیری کرده و به عنوان یک اطلاعات حیاتی به ایسیو (ECU) ارسال می‌کند. ایسیو بر اساس این سیگنال، زمان پاشش سوخت، آوانس جرقه و زمان دقیق روشن شدن دور کند یا تند فن را تنظیم می‌کند و اطلاعات آمپر آب پشت آمپر را نیز تأمین می‌کند.

۷. مخزن انبساط (Expansion Tank)

• ساختار: یک مخزن پلاستیکی شفاف در کنار موتور است که درب آن دارای یک سوپاپ اطمینان فنری است.
• عملکرد:
  • هنگامی که آب درون موتور داغ می‌شود و حجم آن افزایش می‌یابد (انبساط پیدا می‌کند)، آب اضافی وارد این مخزن می‌شود.
  • وقتی موتور سرد می‌شود، این آب اضافی دوباره به سیستم مکیده می‌شود.
  • درپوش مخزن نیز وظیفه دارد فشار درون سیستم را تا حد استاندارد (حدود ۱.۴ بار) حفظ کند تا نقطه جوش آب بالا برود و زودتر بجوشد.

۸. مایع خنک‌کننده (آب رادیاتور و ضدیخ / Coolant)

• ترکیب: مخلوطی استاندارد از آب مقطر و ضدیخ (معمولاً نسبت ۵۰-۵۰).
• عملکرد: بر خلاف تصور عموم، وظیفه ضدیخ فقط جلوگیری از یخ‌زدگی در زمستان نیست؛ بلکه نقطه جوش آب را بالا می‌برد و از زنگ زدن و خوردگی قطعات آلومینیومی موتور و رادیاتور جلوگیری می‌کند.